Balık ağlarına antifouling özellik kazandıran alternatif yöntemler


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLŞAH EKİN KARTAL

Danışman: AYŞE MERİH SARIIŞIK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Denizel ekosistemler içerisinde gerçekleştirilen akuakültür çalışmalarında en önemli problemlerden birisi biyofouling olayıdır. Biyofouling, sucul ekosistemler içerisine daldırılan yapay yüzeyler üzerine fouling organizmaların tutunmasına denir. Bu olay, balık yetiştiriciliği için kullanılan ağların göz açıklığını kapayarak su değişimini engellemekte ve bu durum çözünmüş oksijenin azalması nedeniyle kültür balıkçılığı üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır. Günümüzde balık ağlarında kullanılan kaplama teknolojisi temel biyosit olarak bakır (I) oksitin kullanımına dayanmaktadır. Bakır (I) oksit etkili bir çözüm sunmakla birlikte çevre ekosistemi üzerinde ciddi hasarlar bırakmaktadır. Bu durum, sucul ekosistemlerde sürdürülebilir akuakültür çalışmaları için çevre dostu formülasyonların geliştirilmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Bu doktora tezinin amacı, toksik antifouling ajanların doğrudan balık ağlarına aplikasyonu yerine daha az konsantrasyonunu içeren ve daha uzun sürede salımını gerçekleştiren kapsül esaslı malzemelerin ve partikül boyutundaki maddelerin nano boyutlu tabakalar içerisinde dağıtıldığı yöntemler ile çevre dostu alternatifler oluşturmaktır. Bu amaçla; balık ağlarında antifouling etki oluşturmak için çok az etkin madde kullanılarak elde edilen mikrokapsüller ve antifouling etki kazandırmak amacıyla kullanılan farklı kimyasallar daldırarak kaplama yöntemi ve çok tabakalı kaplama yöntemi ile balık ağlarına aktarılmıştır. Yapılan çalışmalarda, antifouling etki sağladığı bilinen ve çevreye zarar vermeyen bir madde olan econea kapsüllenmiştir. Econeanın yanı sıra nanoboyutlu çinko borat ve çinko oksit kimyasallarının da çok tabakalı kaplama yöntemi ile balık ağlarına aktarımları gerçekleştirilmiştir. Kullanılan tüm kimyasallar bu alanda kullanılmakta olan bakır (I) oksit ile karşılaştırılmıştır. Çalışma kapsamında; üretilen çevre dostu yapıların toksik özellikli bakır (I) oksit içeren boyarmaddelerin ikamesi olabileceği, ticarileşme potansiyelinin yüksek olacağı ve hâlihazırda kullanılan konvansiyonel yöntemlere alternatif olabileceği tahmin edilmektedir.