Annelerin emzirmeden ayırmaya hazıroluşluklarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECEM ÖZLER
Danışman: Murat Bektaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, annelerin bebeklerini emzirmeden ayırmaya yönelik hazır oluş seviyelerini ve bu süreci etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Emzirmeyi sonlandırma süreci, sadece bebeğin beslenme şeklinin değişimi değil, aynı zamanda anne ve bebeğin bağının değiştiği ve yeniden şekillendiği hassas ve kritik bir dönemdir. Annelere sadece anne sütü alımıyla ilgili eğitim yeterli olmayıp,emzirmenin ne zaman ve nasıl sonlandırılacağı ile ilgili süreçlerde de gerekli özen gösterilmelidir. Fakat bu sürecin çeşitli faktörlere bağlı olarak erken dönemde,uygun olmayan yöntemlerle,plansız ve profesyonellikten uzak bir biçimde sonlandırılabilmesi sonucu anne ve bebekte çeşitli olumsuz etkiler ortaya çıkabilir. Tanımlayıcı ve analitik kesitsel türdeki bu çalışma, İzmir Şehir Hastanesi 'nde emzirmeden ayırmayı düşünen 167 anne ile gerçekleştirilmiştir.Veriler , Emzirmeyi Sonlandırmaya Hazır Oluş Ölçeği ve Anne /bebek veri formu kullanılarak toplanmıştır. Analizler SPSS 29.0 programı ile yapılmış; çoklu doğrusal regresyon analizleriyle değişkenlerin annelerin emzirmeden ayırmaya hazır oluş düzeyini etkileyip etkilemediği incelenmiştir. Bulgulara göre, katılımcıların ölçekten aldıkları toplam puan ortalaması 67,28±10,44'tür. En yüksek alt boyut puanı "emzirmeyi sonlandırma niyeti"ne, en düşük puan ise "annenin hazır oluşluğu" alt boyutuna aittir.Yapılan regresyon analizinde genel çalışma anlamlı bulunmuş ancak annelerin yaşı, eğitim durumu, bir işte çalışıyor olma durumu, toplam çocuk sayısı, ailenin ekonomik durumu,aile tipi, annenin kronik hastalığa sahip olup olmayışı, annenin sigara kullanma durumu, annenin emzirme sürecinde yaşadığı fiziksel problem varlığı, bebeğin ilk 6 ayda emzik/biberon kullanma durumu,annenin bebeğinin kilosunu değerlendirmesi, bebeğin doğum zamanı,bebeğin cinsiyeti,bebeğin güncel kilosu ve boyu, bebeğin güncel beslenme şekli,bebeğin ilk emzirilme zamanı,bebeğin hastaneye yatış öyküsü olup olmaması, annenin bebeğin ayına göre beslenme düzenini değerlendirmesi ve annenin emzirme eğitimi alma durumu gibi birçok değişkenin hazır oluş üzerinde bir etkisi olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Doğum şekli,yaşanılan yer ve bebeğin boyu değişkenlerinin ise hazır olma alt boyutlarını anlamlı şekilde etkilediği görülmüştür (p<0,05).Araştırma bulguları, annelerin sütten kesme sürecini daha çok algı şekillerine, fikirlerine ve çevresel faktörlere göre belirlediklerini ortaya koymuştur. Bu bağlamda özellikle hemşirelerin annelere hem doğum sonrası hem de sütten kesme döneminde eğitim ve danışmanlık rolleriyle destek sağlamaları; sürecin daha planlı, bilinçli ve sağlıklı yürütülmesine katkı sağlayabilir.