Görsel algının sanatsal yaratıcılık ve tasarım duyarlılığı ile ilişkisinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜRDE YEĞNİDEMİR

Danışman: MEHMET KORKUT ÖZTEKİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Birbiri ile ilişki içinde gördüğümüz birbirinden bağımsız parçaların bir araya gelme sürecinde yaşanılan hassasiyet, duyarlılık ve aciliyetin nedenleri üzerine düşünülmesi ile başlanılan araştırmamızda bu duyarlılık üzerine yoğunlaşılması ile birlikte Fransız romancı ve öykü yazarı Guy de Maupassant'ın kısa hikayeleri üzerine çalışılması araştırmamızın çıkış noktasını oluşturmuştur. Yazarın eserleri incelendiğinde dikkati çeken, öykülerde ele alınan esas konudan çok yazarın genele hakim olan bakış açısı olmuştur. Yazarın, günlük yaşamdaki tekrarlar, insanın doğada vücut bulma biçimi gibi gündelik sorunlardan yakınmasını, nesnelerin sefaleti, organların yetersizliği, hep karşıma çıkan aynı eşya gibi ifade edilmesi güç sayılabilecek durumları tanımlayabilmesi, norm dışı sayılabilecek düşüncelerini anlaşılır biçimde ifade edebilmesi ve bu düşüncelerin onun üretim biçimini de bir ölçüde besliyor olması araştırma ile bağlantılı çalışmalarda fikir üretilmesi noktasında önemli bir dayanak noktasını oluşturmuştur. Günlük yaşamda çok daha sıradan durumlarda dahi estetik kaygıların bulunuyor oluşunun üretme, yaratma eylemi ile ilişkisi ve yaşamımızda sıklıkla tekrar eden durumların da sanatsal yaratıcılıkla olabilecek ilişkisi üzerine çalışılmak istenmiştir. Doğamızda da birçok maddesel döngü bulunmaktadır. Fakat tekrar eden ve aşılması istenen durumlar yine bir ölçüde tekrarlardan yararlanılarak sınırsız bir hal alarak özgür bir ifade biçimine ulaşabilmektedir. Bir anlamda aşılmaya çalışılan yinelenen durumlar düşünceleri gösterme biçiminde devreye girerek tekrar bizleri bu kez yeni düzenlemelerin oluşumu noktasında desteklemektedirler. Çalışmalar ile tekrar eden durumların arasında sınırsız görüntü kayıtları olabileceği ve bu durumdan yine üretimlerimizdeki kompozisyonlarımızda besleniyor oluşumuz yinelenen sahneler arasına sıkışan kareler ile görselleştirilmeye çalışılmıştır. Çalışmaların oluşturulma aşamasında gözün algılayamadığı alanları belgelemek üzere insan ve hayvan hareketlerinin mekaniği üzerine çalıştıkları düzenek ile fizyolog Etienne Jules Marey ve Eadward Muybridge' in oluşturdukları düzenekte hareketin evrelerini bir hareket akışının saniyenin küçük parçalarındaki görünümlerini fotoğraflayarak, seri fotoğraflar aracılığı ile saptamaya çalışan düzenek fikri etkili olmuştur. Gözün algılayamadığı alanları belgelemek üzere çalışılan düzenek algılanan anların arasında kaçırılan sınırsız görüntü kayıtları olabileceği fikrini destekler nitelikteydi. Bu anlamda da çizimlerimin iskeletinin oluşturulmasında etkili tanımlamalar olan, bir önce ile bir sonra arasında askıda kalmış görmeler, sanatsal yaratımlarla iki kare arasını görebilmek ifadelerinin göremediklerimizin de alanına sahip olma isteği ile örtüşmesi ile araştırmamız ile bağlantılı çalışmaların üretilmesinde etkili olmuştur.