Bir halk anlatısı olan bilmecenin eğitimsel işlevi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHARREM KÜRŞAD YANGİL

Danışman: CANER KERİMOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın temel amacı, bilmeceleri çeşitli yönlerden inceleyerek ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin bilmecelerin yapısal özelliklerine bağlı anlama durumlarını saptamaktır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2014-2015 eğitim-öğretim yılı İzmir ili Buca ilçesi ilkokullarında öğrenim gören 438 (219 Kız, 219 Erkek) 4. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma, tarama modelinde betimsel bir araştırma olup, öğrencilerin bilmeceleri anlamaya ilişkin var olan durumları tespit edilmiştir. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen, "Bilmeceleri Anlama Ölçeği" ile elde edilmiştir. Veriler SPSS 15.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde, varyans analizlerinden Mann-Whitney U testi, Kruskall-Wallis testi kullanılmıştır. Ayrıca her bir soru için yanıtlanma örüntüsünü ortaya koymak amacıyla kay kare (x²) istatistiği yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin bilmeceleri anlamlandırma düzeyleri düşük çıkmıştır. Ayrıca bilmeceleri anlama düzeylerinde cinsiyet, anne ve baba eğitimi, gelir seviyesi ve bilmecelerin biçimsel özellikleri arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bilmece, Eğitim, Dilsel ve DüĢünsel GeliĢim, Söz Varlığı