Nonsteroidal antiinflamatuvar ilaçlar ve sıçan mide mukozal zedelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmakoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT NERGİZ
Danışman: SEDEF GİDENER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1. ÖZET NONSTEROİDAL ANTİİNFLAMATUVAR İLAÇLAR VE SIÇAN MİDE MUKOZAL ZEDELENMESİ Nonsteroidal antiinfiamatuvar ilaçlar (NSAli)'ın gastrointestinal sistem (GİS) üzerinde oluşturdukları yan etkilere endotelin-1 (ETı), nitrik oksid (NO) ve sitokinler gibi mediyatörlerin yer aldığı bir çok mekanizma aracılık etmektedir. Çalışmamızdaki amacımız NSAİİ'ın ve seiektif siklooksijenaz-2 (COX2) inhibitörlerinin mide mukozası üzerine olan etkilerinde endotelinin olası rolünü araştırmaktır. Selektif COX2 inhibitörü NS398 (10mg/kg, s.k.) uygulanan deneklerdeki histolojik ülser indeksi (HUİ) kontrol grubundan istatistiksel olarak farklı değilken, klasik NSAlI'dan olan indometazinin (25mg/kg, s.k) neden olduğu HUİ kontrol grubundan anlamlı derecede yüksek bulundu. Submukozal olarak uygulanan ET! (200pmoi/kg) ile oluşturulan mide mukoza! hasan, endotelin reseptörlerinin nonspesifik antagonisti bosentan (100mg/kg) ile antagonize edildiğinde sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Bununla birlikte prostaglandin Eı (PGE-t) analoğu, (40u.g/kg) ETı ile oluşturulan mukozal hasar üzerinde koruyucu etki oluşturdu. İndometazin ve NS398 ile birlikte uygulandığında bosentan, (100mg/kg) indometazinin neden olduğu gastrik hasan azaltmadı ancak NS398'in mukozal hasar oluşturmasına neden oldu. Aynı şekilde nitrik oksid sentaz inhibitörü L-nitro-N-Arginin metilester (L-NAME) (10mg/kg, s.k)'i takiben NS398-uygulandığında b'osentan ve NS398 yanıtlarına benzer mukozal hasar oluştuğu.görüldü. Araştırmamızın sonuçlarına göre; klasik NSAİİ ile karşılaştırıldığında COX2 inhibitörleri mide mukozal hasan oluşturmamaktadır. ETı'in neden olduğu mukoza! zedelenme tümüyle reseptör bağımlı değildir. Endoteîin reseptörleri indometazinin oluşturduğu mukoza! hasarda rol oynamazken bu reseptörlerin blokajı COX2 inhibitörlerinin ülser oluşturmasına neden olmaktadır. Çalışmamızdan elde edilen bulgular bize endotelin-reseptörü aracılo NO salınımıNIN, COX2 inhibitörlerinin gastrik mukoza! yan etkilerinin oluşmasının bir nedeni olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar sözcükler; NSAİİ, Endotelin-1, COX2 inhibitörleri, mide 'hasarı, sıçan