Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYSEL AYDOĞAN KÖKEN
Danışman: NİLGÜN ÖZÇAKAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada İzmir ilindeki aile hekimlerinin sağlık tarama davranışlarını, uygulamalarını ve iş yükü ile ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma İzmir ili 11 merkez ilçedeki aile sağlığı merkezlerinde çalışan aile hekimlerine yüz yüze görüşme yöntemi ile yapılmıştır. 2018 yılı İzmir merkez ilçelerinde çalışan 875 aile hekimine örneklem formülü (n= Nt2pq / d2 (N-1) + t2pq) kullanılarak hesaplanan 259 aile hekimiyle gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik veri anketi, sağlık tarama davranışı anketi ve iş yükü ölçeği uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular, istatistiksel analizler için SPSS 22.0 programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde t testi, ANOVA ve korelasyon analizi kullanılmış, p< 0.05 anlamlı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların % 43,6'sı kadın, % 56,4'ü erkektir. Yaş ortalaması 53,53±5,96 yıldır ve %59,5'i 46-55 yaş aralığındadır. Katılımcıların %89,2'si evlidir. Hekimlerin %83,8'i pratisyen hekim, %13,1'i aile hekimliği uzmanıdır. Hekimlerin günlük baktıkları hasta sayısı ortalaması 61, birime kayıtlı birey sayısı ortalaması 3430 bulunmuştur. Aile hekimliği uzmanlarının sağlık tarama davranışı anketi doğru sayısı (7,02±4,10) pratisyen hekimlerin doğru sayısına (4,99±3,77) göre istatiksel olarak daha yüksek bulunmuştur (p: 0,016). Kanser taramalarını daha fazla yapan hekimlerin hem sağlık tarama davranışı anketi puan ortalaması hem de sağlık tarama davranışı anketi doğru sayısı az yapan hekimlere göre istatiksel olarak daha yüksek bulunmuştur. İş yükü ölçeği puan ortalaması, hem günlük bakılan hasta sayısı ortalaması yüksek olan grupta (3,62±0,46; p: <0,001) hem de birime kayıtlı kişi sayısı ortalaması fazla olan grupta (3,57±0,54; p: 0,012) istatiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur. Sonuç: Ülkemizdeki aile hekimliği birimlerine kayıtlı birey sayısının azaltılmasıyla aile hekimlerinin iş yüklerinin azalacağı düşünülmektedir. Buradan kazanılacak zamanla, birinci basamakta sağlık taramalarının daha yaygın ve düzenli bir şekilde yapılması sağlanabilir. Toplum sağlığı açısından önemli rolü olan aile hekimlerinin kanserlerin erken tanısı için tarama testi uygulamaları yetersiz görünmekte olup, yaygınlaştırılması aile hekimlerinin önemli görevleri arasındadır. Anahtar kelimeler: sağlık tarama davranışı, aile hekimi, iş yükü