İzmir–Karaburun geçiş dönemleri: Eğlenhoca köyü örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DENİZ CEYLAN

Danışman: METİN ARIKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bireyin yaşam döngüsü içerisinde kişisel ya da toplumsal olarak konum değiştirdiği, bir durumdan diğerine geçtiği, bir eşik atladığı dönemler vardır. Geçiş dönemi denen bu süreçler etrafında ritüeller, inançlar, âdetler, töreler, uygulamalar, törenler vb. normlar oluşur. Bunlar ortaya çıktığı bölgenin kültürel değerlerinden de önemli izler taşır. Dolayısıyla geçiş dönemlerinin araştırılması bizi "insan"a ulaştırdığı gibi "toplum"u çözümlemede de kıymetli ipuçları verir. Bu bağlamda halk bilimi merkezli alan araştırmalarının da önemli bir kesitini geçiş dönemlerine yönelik derleme çalışmaları oluşturmuştur. Halk bilimi disiplini çerçevesinde hazırlanan bu araştırmada da İzmir ili, Karaburun ilçesi, Eğlenhoca köyünün geçiş dönemleri ele alınmıştır. Doğum, sünnet, evlenme/düğün ve ölüm olarak belirlenen geçiş dönemleri ile ilgili bilgiler, alan araştırması ile derlenmiştir. Eğlenhoca köyünde bu dönemlerde gerçekleştirilen âdet, ritüel ve uygulamalar gözlem, katılımlı gözlem ve görüşme yöntemleri ile tespit edilerek kayıt altına alınmıştır. Bu çalışma giriş ve beş bölümden oluşmaktadır. Kavramsal olarak ritüel, çalışmanın konusu, kapsamı, amacı, önemi ve yöntemini ele alan girişten sonra birinci bölümde araştırma alanının tarihi, coğrafi ve kültürel özellikleri; takip eden bölümlerde de doğum, sünnet, evlenme/düğün ve ölüm başlıklarıyla Eğlenhoca köyündeki geçiş dönemleri incelenmiştir. Çalışma, sonuç ve kaynakça ile tamamlanmıştır.