Çocuk-mimarlık çalışmalarının değerlendirilmesi ve ilköğretim için yapılı çevre eğitim programı önerisi (sosyal bilgiler dersi için)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU GÜLAY TAŞÇI
Danışman: HİKMET GÖKMEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde sürdürülebilir çevrenin öneminin anlaşılması ve çevre konusundaki duyarlılığın gelişmesi ile birlikte, erken yaşlarda verilen çevre eğitiminin önemi ve gerekliliği de önemsenen konular arasında yerini almıştır. Bu bağlamda, ilköğretimde mimarlık ve yapılı çevre eğitiminin gerekliliğini savunan pek çok çalışmanın varlığından söz edilebilmektedir. Çocukluk döneminde yapılı çevre eğitimine önem verilmesi gerektiğini söyleyen bu çalışmalar, yapılı çevre ile çocuk arasında karşılıklı bir etkileşim/diyalog olduğunu savunmaktadır. Bu karşılıklı etkileşimin olumlu yönde ilerlemesinde, çocuğun çevresine karşı geliştirdiği davranış ve tutumların, dolayısı ile bu durumu belirleyecek olan eğitimin önemi büyüktür. Bu çalışma kapsamında yapılı çevre eğitiminin önemi ve gerekliliği sorgulanmakta, dünyada yapılan uygulamalar incelenmekte ve yapılan alan çalışması ile çocukların yapılı çevre eğitimi ile çevresel farkındalıklarının geliştirilmesine yönelik deneysel bir süreç izlenmektedir. Bu sürecin planlanmasında genel çerçeveyi ilkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersi ve bu derse destek olacak nitelikte geliştirilen yapılı çevre eğitim programı taslağı oluşturmaktadır. Yurt dışında yapılan çalışmaların analizi sonucunda, önerilecek yapılı çevre eğitimi programının ulusal müfredatla ilişki kurması gerektiği düşünülmektedir. Bu bağlamda, ilköğretim düzeyinde önerilen yapılı çevre eğitiminin öncelikle insan-çevre ilişkilerini konu alan "sosyal bilgiler" alanı ile ilişki kurması üzerinde durulmuştur. Konuyla ilişkili literatür incelendiğinde, yapılı çevre eğitiminin ayrı bir ders olarak ele alınması yerine mevcut müfredatla ilişkilendirmesinin önerildiği görülmektedir. Tez kapsamında da bu yaklaşımla çalışılmış, ilköğretim müfredatında yapılı çevre eğitimine yer verilmesine yönelik başlangıç niteliğinde bir adım atılmıştır. Gelecekte benzer yaklaşımla diğer derslerde yapılacak çalışmalara, kuramsal çerçeve sunmayı ve mimarlık eğitiminin yaklaşım, strateji, yöntem ve tekniklerinin kazanımlarını ilköğretim düzeyinde ele almayı hedefleyen, disiplinler arası çalışmayı gerektiren bu tezin, hem mimarlık alanına, hem de eğitim alanına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.