Joseph Von Hammer ve Johann Wilhelm Zinkeisen'in eserlerinde Osmanlı imgesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU ÖNEL

Danışman: NURİ ADIYEKE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bilinçaltımızın istemli ya da istemsiz olarak belirli çağrışımlar ile dışa vurumu olarak tanımlayabileceğimiz imge kavramı oldukça geniş bir çalışma alanına sahiptir. Günümüzde disiplinlerarası bir alan olarak kabul gören imgebilim, edebiyattan antropolojiye, etnografyadan tarihe, uluslararası ilişkilerden sosyal psikolojiye kadar birçok alanda çalışmalara konu olmuştur. Bu çalışma alanlarından biri de tarihte önemli bir yere sahip olan Avrupa ve Türkler arasındaki ilişkiler üzerinde durmaktadır. Dünya tarihinde yüzyıllar boyunca var olan Osmanlı İmparatorluğu yalnız kendi tarihi açısından değil diğer tüm devletlerin tarihinde de oldukça önemli bir paya sahip olmuştur. Avrupalı birçok devlet tarafından "öteki" olarak algılanan Osmanlı'nın bu imgesinin oluşmasında Avrupa'ya karşı izlediği tutum oldukça önemlidir. Bu tutumun şekillenmesinde Osmanlı kadar dönemin Avrupalı yazarlarının da etkisi büyüktür. J. von Hammer ve J. Wilhelm Zinkeisen gibi Avrupa'nın yetiştirmiş olduğu iki büyük ottomanistin yazmış olduğu "Osmanlı İmparatorluğu Tarihi" adlı çalışmalarıyla bu ötekileştirme sürecine dolaylı da olsa katkıda bulunmuşlardır. Eserlerinde Osmanlı'nın temelini oluşturduklarına inandıkları Türklerin kökeninden başlayıp on dokuzuncu yüzyıla kadar yaşanan tüm siyasi, askeri ve sosyo-ekonomik gelişmeleri doğulu ve batılı yazarların kaynakları ışığında kendi bakış açılarıyla değerlendirmişlerdir. Eserleri incelemenin yanı sıra imgebilim alanında yapılmış olan bu çalışmanın amacı bu iki Avusturyalı yazarın kaleme almış oldukları eserlerdeki Osmanlı imgesini mümkün mertebede gözler önüne sermektir. Çalışmamız J. Von Hammer ve J. Wilhelm Zinkeisen'in çok sayıda eseri olmasına rağmen üzerinde en fazla durulan ve çalışılan eserleri olan "Osmanlı İmparatorluğu Tarihi" ile sınırlandırılmıştır. İmge ve oryantalizm hakkında gerekli bilgiler aktarıldıktan sonra J. Von Hammer ve J. Wilhelm Zinkeisen'in hayatı, tarihçiliği ve eserlerindeki Osmanlı imgesi üzerinde durulacaktır. Anahtar Kelimeler: Joseph Von Hammer Purgstall, Johann Wilhelm Zinkeisen, Avrupa, Osmanlı İmparatorluğu, İmge.