Sağlık harcamalarında global bütçe uygulaması ve Türkiye örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU USTA
Danışman: Haluk Egeli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde ülkeler, herkese eşit sağlık hizmetlerinin sunulması gayretiyle yeni sağlık politikaları ve sağlık reformları geliştirirken, sağlık hizmetlerinin finansmanında yeterli kaynakların sağlanması için de en ideal geri ödeme modelinin hangisi olması konusunda yeni arayışlar içinde bulunmaktadırlar. Sağlık hizmetlerinde geri ödeme sistemi arayışları daha da devam edecektir. Yeni geri ödeme sistemleri geliştirilirken, bütçe kısıtlamaları altında tüm topluma sunulan sağlık hizmetlerinin; etkin, verimli, kaliteli, eşit olması hedeflense de mali sürdürülebilirliğin ve sağlık harcamalarının azaltılmasının başarılabildiği şimdilik küreselleşme ile birlikte söylenememektedir. Sağlık sistemlerinin içinde bulunduğu tüm handikapların çözümü olarak çok amaçlı ve hem kamu sektörü, hem özel sektör hem de bireyler açısından tüm ihtiyaçlara cevap verebilen ideal bir geri ödeme modeli henüz bulunmamaktadır. Ancak ülkelerin gelişmişlik seviyeleri, sağlıklı insan sermayesi, kalkınmada insan sermayesinin önemi, sağlık hizmetlerinin bu sermayeye katkısı, sağlık okur yazarlılığının artması, sağlık harcamalarının ülkeler açısından azaltılmasında anahtar rollere sahiptir. Sınırlı kamu kaynaklarının en etkin, verimli, sürdürülebilir bir şekilde kullanılması ve kaliteli, eşit şekilde dağıtılması için, sağlık hizmetlerinin özellikle vergi gelirleriyle(kamusal finansman) finansmanının öne çıktığı birçok ülkede temel geri ödeme modeli olarak global bütçenin uygulandığı görülmektedir. Dünyada birçok ülkede ve Türkiye'de, bir geri ödeme sistemi olarak uygulanan global bütçe, bu çalışmada olumlu ve olumsuz yönleriyle ele alınmış, Türkiye'de sağlık hizmetlerinin finansmanında daha etkin, verimli ve sürdürülebilirliği, geliştirilmesi ve bu sistemin ülkemizde uygulanabilirliği değerlendirilmiştir. Bu çalışmada, dünyada birçok ülkede ve Türkiye'de uygulanmakta olan ve başta Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler ve ilaç sektörü olmak üzere birçok sağlık sektöründe genişleme eğiliminde olan, sağlık hizmetlerinde bir geri ödeme sistemi olarak global bütçe modelinin, Türkiye'de sağlık hizmetlerinin finansmanında daha etkin, verimli ve sürdürülebilirliği, geliştirilmesi ve bu sistemin ülkemizde uygulanabilirliği değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sağlık Harcamalarının Artışı, Sağlık Harcamalarının Finansmanı, Geri Ödeme Modelleri, Global Bütçe Modeli.