Erişkinlerde siberkondri düzeyi ve etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİT BACI
Danışman: AZİZE DİLEK GÜLDAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Aile sağlığı merkezlerine başvuran erişkinlerde siberkondri düzeylerinin ve bunu etkileyen faktörlerin araştırılması Yöntem: Kesitsel analitik tipte olan çalışmamız, İzmir il merkezinde Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı merkezlerinde yapılmıştır. Araştırmanın evreni 13259 kişidir. Evreni bilinen örneklem hesabına göre çalışmaya alınmış kişi sayısı 374 katılımcı olarak belirlenmiştir. Aile sağlığı merkezlerine başvuran 18-65 yaş arası bireyler gönüllülük çerçevesinde çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara araştırmacılar tarafından hazırlanan ve sosyo-demografik özellikleri ile hastalık geçmişi, hastaneye başvuru sayısı, internet kullanımı, internet ve sosyal medyaya güven ile ilgili soruların bulunduğu 33 soruluk anket formu ile Siberkondri Ciddiyet Ölçeği (SCÖ-12) uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesinde ve analizinde IBM SPSS 24.0 programı kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde p<0,05 anlamlı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Örneklemin 373 kişi olduğu bu çalışmada, bireylerin yaşlarının ortalaması 34,7 ± 11,837 (min 18 ve maks 65), %57,4'ü kadındı. Katılımcıların Siberkondri Ciddiyet Ölçeği (SCÖ-12) puan ortalaması 26,49 ± 8,169 olarak bulundu. Henüz tanısı koyulmamış bir hastalığı olduğunu düşünenlerin, düşünmeyenlere göre, internet sayesinde kendi kendine sağlık durumlarını takip edebileceğini düşünenlerin düşünmeyenlere göre, interneti sağlıkla ilgili konular nedeniyle sıklıkla kullananların kullanmayanlara göre, doktora gitmeden önce ve gittikten sonra internet üzerinden araştırma yapanların yapmayanlara göre, doktoru tarafından reçete edilen bir ilacı kullanmayı internette okuduğu bilgiler nedeniyle bırakanların bırakmayanlara göre, internetteki bilgiler sayesinde kendi rahatsızlığı için tanı koyup ilaç başlayanların başlamayanlara göre, sağlıkla ilgili konularda sosyal ağları ve resmi veya özel sağlık kuruluşlarının internet sitelerini sıklıkla kullananların daha az kullananlara göre, sağlıkla ilgili konularda sosyal ağları ve resmi veya özel sağlık kuruluşlarının internet sitelerini güvenilir bulanların bulmayanlara göre SCÖ-12 puanı anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. (p<0.005) Sonuç: Araştırmada, siberkondri orta düzeyde bulunmuştur. İnternetin hayatımızın tamamen içerisinde yer alması nedeniyle internetten sağlık bilgisi arayışı kaçınılmazdır. Hastalar artık tanı ve tedavi kısmında daha çok rol almak istemektedir. Tüm hekimlerin özellikle aile hekimlerinin biyopsikososyal yaklaşımın bir parçası olarak hasta ile işbirlikçi yaklaşım içinde olması gerekir. Hastaya tedavisi hakkında daha detaylı bilgi vermek, kullandığı ilacın olası etki ve yan etkilerini anlatmak hastanın internette bilgi arayışını ve kendisine önerilen tedaviyi bırakmasını önleyebilir. Ayrıca hastaların doktorlar tarafından doğru ve güvenilir internet sitelerine yönlendirilmesi siberkondri düzeyini azaltabilir. Bireylere sağlık okur-yazarlığı eğitimi verilebilir. Siberkondrinin etkileri hakkında bilgilendirmeler yapılabilir. Olası zararların azaltılmasına katkı sağlamak için internette yanlış, eksik, güvenilir olmayan sağlık bilgileri denetlenebilir. Anahtar Kelimeler: Siberkondri, aile hekimliği, çevrimiçi sağlık bilgisi arama, internet