Sömürü sinemasında biyopolitik mekan ve suçun biyopolitiği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Film Tasarımı Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERBAY ÇELEBİ

Danışman: Zehra Cerrahoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

1896'da vizyona giren A Victorian Lady Her Boudoir filmiyle temelleri atılan Sömürü Sineması'nın bugüne kadar uzanan bir çizgide kendini tanımlayarak ve sınıflara ayrılarak oldukça büyük bir endüstriye dönüşmüştür. Sömürü Sineması; sinema endüstrisinin bıraktığı boşluğu doldurarak 1910'larda ABD film endüstrisinin sınırlarında gelişmeye başladı. 1930 yılına gelindiğinde, insanların ekranda ne göreceklerini ve bu hikayeleri kimin anlatabileceğini daha iyi kontrol edebilmek için Hays Film Yapım Yasası olarak bilinen Sinema Filmi Yapım Yönetmeliği uygulamaya kondu. 1930'da Yapım Yasası aracılığıyla oto sansürün getirilmesi cinsellik, eşcinsellik, uyuşturucu kullanımı ve melezlik içeren görüntü ve anlatıların uygunsuz olduğunu doğruladı. Sömürü Filmleri olarak adlandırılan filmlerin yönetmenleri; cinsel hijyen, uyuşturucu, ahlaksızlık, egzotizm, vahşet, çıplaklık ve konulu filmlere yönelik mevcut pazardan yararlanmak için sektöre girdi. 1940'ların ortalarında Sömürü Sineması, yaratıcı ve kışkırtıcı konulara sahip, tanıtım ve reklam için kullanılabilecek bir sektör olarak tanımlanmıştır. Birinci Dünya Savaşı sonrası 1960 ve 1970'lerde altın çağını yaşayan Sömürü Sineması hem yapımcı ve izleyici bazında hem de hayranları tarafından popüler dile uygun olarak, alt-kültürlerin temsilinde ırk, cinsiyet ve aidiyet olarak kendini ifade ettiği bir alan olmuştur. Biyopolitika, bedenler ve nüfuslar üzerinde işleyen bir iktidar ve yönetişim tarzıdır. Prosedürleri kontrol etmeye yönelik teknolojiler aynı zamanda doğum ve yeniden nüfuslanmadan sağlık, uzun ömür ve hatta ölüme kadar yaşamın yönetimi ve manipülasyonunun gerçekleştirildiği düzenlemelerdir. Bu çalışmada Sömürü Filmlerinin ideolojik ve sosyolojik analiz yöntemleri, biyopolitik pratiklerin kesiştiği düzlemde Foucault, Agamben, Hardt ve Negri gibi teorisyenlerin görüşleri dikkate alınarak; The Texas ChainSaw Massacre (1974), Shaft (1971) ve Ilsa: She Wolf Of The SS (1975) filmleri incelenecektir. Bu çalışmanın amacı, biyopolitika ve biyopolitik mekan kavramlarıyla analiz edilen Sömürü Sineması hakkında, toplumsal cinsiyet ve ırk gibi temsil kavramlarından yola çıkarak bütüncül ve kavramsal bir çerçeve oluşturmaktır. Bu bağlamda incelenen filmler; anlatı yapısının yanı sıra içerik ve biçimsel olarak analiz edilecektir.