Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİL KULA DEĞİRMENCİ
Eş Danışman: DURMUŞ ALİ DEVECİ, SEVİLAY UZUNALLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:En az iki farklı taşıma sisteminin bütünleştirilmesi suretiyle gerçekleştirilen çoklu taşıma sistemi, konteynerleşmeye paralel olarak gelişen ve tekli taşıma sistemlerine kıyasen önemli güçlü özellikleri bulunan bir taşıma sistemidir. Ancak, sistemin yeknesak ve emredici bir uluslararası hukuk normu ile düzenlenmemiş olması, çoklu taşımayı üstlenenin sorumluluğunun kapsamını, sınırlarını ve muafiyetine ilişkin nedenleri taşımanın başında öngörememesine neden olmakla, hukuken korumasız kalmasına yol açmaktadır. Bu durum, çoklu taşımayı üstlenen taşıma işleri komisyoncularını, sorumluluk sigortası ile korunma yoluna itmekte, ancak yine kapsam, sınır ve muafiyet nedenleri taşımanın başında sigortacı tarafından da öngörülemeyen bu sorumluluklar, yüksek sigorta primleri ile himaye altına alınmaktadır. Sonuç olarak, çoklu taşıma sisteminin tekli taşıma sistemlerine kıyasen haiz olduğu maliyet etkinliği yaratma üstünlüğü gerçekleşememektedir.UNCTAD, çoklu taşıma sisteminin hukuki açıdan karşı karşıya kaldığı bu sorunun çözümü amacıyla; ilk aşamada, çoklu taşıma sistemini düzenleyen bölgesel ve ulusal emredici hukuk normlarının uygulanabilirliğinin araştırılmasını, bu normların somut çoklu taşımaya uygulanamaması durumunda ise ikinci aşamaya geçilerek, zararın gerçekleştiği taşıma sisteminin tespit edilebilmesi halinde bu sistemi düzenleyen emredici hukuk normlarının, bu sistemin tespit edilememesi halinde ve tarafların uygulanacağını kararlaştırmış olmaları kaydıyla UNCTAD-ICC Kuralları'nın uygulanmasını önermektedir. Ancak UNCTAD tarafından önerilen bu çözüm, çoklu taşımanın başında, çoklu taşımayı üstlenenin sorumluluğunun öngörülememesi sorununu çözmekten uzaktır.Bu soruna ilişkin olarak çalışmada önerilen çözüm ise, iki aşamalı bir modele dayanmaktadır. Nitekim modelin ilk aşamasını, çoklu taşıma sisteminin yeknesak ve emredici bir uluslararası hukuk normu ile düzenlenmesi oluştururken, ikinci aşamasını bu norm uyarınca çoklu taşımayı üstlenen taşıma işleri komisyoncusuna atfedilen sorumluluğu, yine bu norm uyarınca zorunlu olarak himaye altına alan sorumluluk sigortası himayesi tesisi oluşturmaktadır. Modelin oluşturulmasında; uluslararası tekli ve çoklu taşıma sistemi düzenlemeleri ile bölgesel çoklu taşıma sistemi düzenlemelerinin ve uluslararası yük taşıma ve mesleki sorumluluk sigortası uygulamalarının yanısıra, Türk hukukunun ilgili normları ve Türk sigorta uygulamaları da çoklu taşıma sistemine uyumlaştırılmak suretiyle göz önünde tutulmuştur. Bu şekilde, çoklu taşıma sistemini hukuksal açıdan zayıf kılan en önemli engellerden biri ortadan kaldırılmakla, sistemin maliyet etkinliği üstünlüğünden etkili bir şekilde yararlanılmasını sağlamak amaçlanmaktadır.