6 ay – 1 yıl arasında ve 1 yıldan daha fazla süre ile anne sütü alan çocukların gelişim ve sağlık düzeylerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERNA TAŞCI
Danışman: TOLGA GÜNVAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: 6 ay- 1 yıl süre ile anne sütü alan çocuklar ile bir yıldan daha uzun süre anne sütü alan çocukların gelişim ve sağlık düzeylerini karşılaştırmaktır. Yöntem: Bu çalışma DEU AHAD EASM kayıtlı 24 ay-60 ay arası çocuklar değerlendirildiği kesitsel tanımlayıcı bir araştırmadır. Veri toplama işlemi, yüz yüze anket doldurma, bebek-çocuk izlem formlarının taranması ve telefonla anket doldurma yöntemi kullanılarak gerçekleştirildi. Veri toplama araçları olarak; sosyodemografik veri formu, anne sütü alma durumu ve süreleri, doğum öyküsü, çocuğun sağlık durumu ve Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE) kullanıldı. İstatistiksel analizler için SPSS 24.0 paket programı kullanılmıştır. Tanımlayıcı sürekli değişkenler için ortalama, standart sapma, kategorik değişkenler için sıklık ve yüzde dağılımları kullanılmıştır. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiyi saptamak amacıyla kategorik değişkenlerin karşılaştırılması için Khi-Kare; kategorik değişkenin sürekli değişken ile karşılaştırılması için ise bağımsız gruplarda t-testi uygulanacaktır. Sürekli değişkenlerin birbirleri ile karşılaştırılması için ise korelasyon analizi uygulanacaktır. Tüm analizlerde p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çocukların toplam anne sütü alma süreleri ile gelişim düzeyleri kıyaslandığında yapılmış olan her üç grup için de anlamlı sonuç elde edilmiştir(p<0,000). Birinci gruplamada 5-12 ay süre ile emzirenlerde gelişimi normal olanların oranı %57,2, 13-18 ay %76,7, 19 ay ve daha fazla süre %93,8'dir. İkinci gruplamada 12 ay ve daha kısa süre ile emzirenlerde gelişimi normal olanların oranı %57,2, 13 ay ve daha fazla süre olanlar %87,9'dur. Üçüncü gruplamada ise 18 ay ve daha kısa süre emzirenlerde gelişimi normal olanların oranı %66, 19 ay ve daha fazla süre emzirenler %93,8'dir. Birinci gruplama için gelişiminde gecikme olmayan çocukların oranı sırasıyla %85,5, %96,1, %98,3 'tür. İkinci gruplama için gelişiminde gecikme olmayan çocukların oranı sırasıyla %85,5, %97,6 'dır. Üçüncü gruplama için gelişiminde gecikme olmayan çocukların oranı ise sırasıyla %90,3 ve %98,3 'tür. Çalışmamızda gelişim düzeyleri birinci alternatifi ile emzirme süreleri, formül mama kullanımı, ebeveynlerin akrabalık durumları, ailenin gelir düzeyi ve çocuk sayısı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Gelişim düzeyleri ikinci alternatifi ile emzirme süreleri ve formül mama kullanımı arasında da anlamlı ilişki bulunmuştur. Sonuç: 19 ay üzerinde anne sütü alanlar içinde gelişimi normal olan çocukların oranı hem 13- 18 ay hem de 12 ay ve altı süreler ile anne sütü alan çocuklar içinde normal gelişim gösterenlerden anlamlı olarak fazla idi. Aynı anlamlı fark 13-18 ay arası anne sütü alan çocuklar ile 12 ay ve altında anne sütü alan çocuklar arasında da vardı. Ebeveynleri akraba olmayan, formül mama kullanmayan, en fazla bir kardeşi olan ve ailesinin gelir düzeyi yeterli olan çocuklar içinde de gelişimi normal olanların oranı anlamlı olarak fazla bulundu. 19 ay ve üzerinde anne sütü alan çocuklar ve 13-18 ay arası anne sütü alan çocuklar içinde gelişimsel gecikmesi olmayanların oranı ile 12 ay ve altında anne sütü alan çocuklara göre anlamlı olarak fazlaydı. Ancak 19 ay ve üzerinde anne sütü alan çocuklar ile 13-18 ay arası anne sütü alan çocuklar arasında gelişimsel gecikme varlığı açısından anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Formül mama almayan çocuklar arasında gelişimsel gecikmesi olmayan çocukların oranı formül mama alan çocuklara göre anlamlı olarak fazla idi. Anahtar Kelimeler: Emzirme Süreleri, Gelişim Düzeyi, Anne Sütü