Sisifos'un Taşı: Samuel Beckett ve Eugène Ionesco'nun absürt tiyatrosunda insanlık durumu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MANZAR ISMAYILOVA

Danışman: UFUK GÜNDOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın temel amacı Samuel Beckett ve Eugène Ionesco'nun absürt tiyatro oyunlarında yabancılaştırmanın grotesk açıdan ve iletişim açısından nasıl gerçekleştiğini göstermektir. Beckett'in Oyun Sonu ve E. Ionesco'nun Amédée ya da Nasıl Kurtulmalı adlı oyunları esas alınarak yabancılaşmanın modern dönemde nasıl geliştiği ve nelere sebebiyet verdiği, oyunlardan örneklerle gösterilmiştir. Aydınlanmacı geleneğin insani olanı bastırdığı için Absürt Tiyatro oyunlarında rasyonel aklın eleştirisi ön plandadır. Oyun Sonu ve Amédée ya da Nasıl Kurtulmalı oyunlarında yabancılaşmanın grotesk ve iletişim açısından nasıl işlendiğine gelmeden önce Birinci Bölüm'de "absürt" kelimesinin edebiyatta kullanımına ve Geleneksel Tiyatro ile Absürt Tiyatro'nun hangi yolları izlediğine bakıldı. Absürt Tiyatro'nun ortaya çıktığı dönem Modernite'nin yıkımına denk geldiği için insanlığın geldiği nokta incelendi. Yaşanan dönemin absürtlüğü, mitolojiden Sisifos'un sonuçsuz ve umutsuz çabası ile yorumlandı. Yabancılaşma kavramının grotesk açıdan ve iletişim açısından nasıl işlendiği verildi. İkinci Bölüm'de Beckett'in Oyun Sonu ve Ionesco'nun Amédée ya da Nasıl Kurtulmalı adlı oyunlarında yabancılaşmanın iletişim yoluyla nasıl gerçekleştiği örneklerle ele alındı. Yazarların oyunlarında dilin iletişimi sağlama aracı olmaktan çıktığını ve mantık kurallarına uymadığını iddia ederek karakterler arasında anlatım ve iletişim bozukluğuna sebebiyet verdiği konu edildi. Son olarak Oyun Sonu ve Amédée ya da Nasıl Kurtulmalı oyunlarında yabancılaşmanın grotesk açıdan nasıl geliştiği oyunlardan örneklerle gösterildi. Yazarlar daha çok aydınlanma eleştirisi yaparak düzgünlük ve güzelliğin yerine çirkinlik ve kaosu oyunlarının merkezine yerleştirdiler. Değişen ve dönüşen vücutlar, sakat bedenler kendilerine modern dönemde yer bulamayınca etraftakilerden yabancılaştılar. Anahtar Kelimeler: Absürt Tiyatro, Yabancılaşma, İletişim, Grotesk, Samuel Beckett, Eugène Ionesco.