Kemal Tahir'in köy romanlarında toplumsal yapı analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEBNEM KARAAĞAÇ
Danışman: YILDIZ AKPOLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türk toplum yapısını tanımlamak, çözüm önerileri geliştirmek için kurumlar ve değerlere ilişkin tespitlerle tahliller oluşturmak önem taşımaktadır. Kemal Tahir'e göre Türk insanını tanımak; geçmişinde, Anadolu'da, köylerde başlamaktadır. O, kenti ve kentliyi ifade edebilmenin yolunun köylerden geçtiğini belirtmektedir. Bununla beraber, göz önünde bulundurulması gereken bir diğer konu ise, Türkiye Cumhuriyetinin tarihinin Osmanlı İmparatorluğuna dayanmakta olduğu ve Osmanlı'nın halka sağladığı adil, huzurlu ve sömürüden uzak koruyucu idare ile devletin "ana" olarak görüldüğüdür. Türk insanının devletine bakışı Batı'nınkinden çok farklıdır. Kemal Tahir, Osmanlı'nın, Anadolu'nun, Türk insanının Batı'dan alınan basmakalıp ifadelerle açıklanmasına her zaman karşı çıkmış, Batı'nın yüzyıllardan beri sürdürdüğü sömürü politikalarına karşı tepkisini her defasında dile getirmiştir. Batılılaşma, Türk insanının kendi gerçeğine yabancılaşmasını getiren, toplumsal değerlerle çelişen bir süreçtir. Çözüm; Batı'da değil, içimizdedir. Kemal Tahir, romancı kimliği ile öne çıkmıştır; ancak, romanlarında ve roman hazırlıkları olan notlarında tarihsel, sosyolojik tahlillere ve meselelere yer verdiği görülmekte olup sosyal bilimcilerin de faydalanabilecekleri kaynaklar oluşturmuştur. Erken Cumhuriyet dönemi köye yönelme hareketleri ile köylerle ilgili olarak gerek edebiyatta gerek sosyolojide toplumsal yapıya dair belirlemeler içeren eserlere ve çalışmalara sıkça rastlanmaktadır. Siyasette de köylerin oy potansiyeli nedeni ile köylü için, köylüye göre planlamalar yapılmıştır. Bu çalışma, Kemal Tahir'i romancı olarak köyü, köylüyü tüm gerçekliği romanlarında tasvirlerinden ulaşılan bulgularla değerlendirmeye yöneliktir. O, romanlarında fikirleri olmazsa olmaz görmüş; "roman kişileri" ile gerçekçi tespitler yapmıştır. Bu anlatımlar, dönemin ve bölgenin toplumsal yapısına dair çıkarımlara da imkan vermektedir. Kemal Tahir'in edebi eserlerinin toplumsal koşullarla ilişkisi bağlamında, kurgular üzerinden gerçeğe yaklaşımı göz önünde bulundurulması gereken hususlardandır. Anahtar Kelimeler: Kemal Tahir, Toplumsal Yapı, Köy.