Bilgisiyar ve bilgisayar destekli bilgiyi düzenleme uygulamalarının metinleştirme üzerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DENİZ BULUT

Danışman: İBRAHİM SEÇKİN AYDIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma bilgisayar ve bilgisayar destekli bilgiyi düzenleme uygulamalarının metinleştirme üzerine etkisini belirlemeyi amaçlamıştır. Araştırma nicel bir araştırma olup ön test-son test yarı yapılandırılmış bir deneysel çalışmadır. Araştırma İzmir ili, Buca ilçesi, Buca Ortaokulunda 2022/2023 dönemi 5. sınıf düzeyindeki iki şubede uygulanmıştır. Çalışma öğrenciler ile kolay ulaşılabilir örneklem yöntemine göre belirlenen ve ön test puanları arasında fark çıkmayan iki sınıf üzerinde yapılmıştır. Çalışma 21 kişi deney grubu ve 21 kişi kontrol grubu olmak üzere 42 kişi ile yapılmıştır. 2022-2023 öğretim yılı güz döneminde başlayan ve bahar döneminde biten, bir deney ve bir kontrol grubu olmak üzere toplam iki grupla, haftada 4 ders saati ve 6 hafta süreyle yapılmıştır. Dersler deney grubunda Web 2.0 araçları ile yapılandırılan planlama ve yazma stratejileri etkinlikleriyle, kontrol grubunda ise güncel TÖP kapsamındaki yazma etkinlikleriyle yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama araçları olarak Bulut ve Aydın (2022) tarafından geliştirilen "Bilgilendirici Metin Oluşturma Sürecinde Planlamaya Yönelik Analitik Rubrik (Dereceli Puanlama Anahtarı)", MEB'in yayınlamış olduğu 2006 Türkçe Öğretim Programının sonunda yer alan "Yazılı Anlatımı Değerlendirme Formu" ile Deniz ve Demir (2020) tarafından geliştirilen "Yazma Motivasyon Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın analizinde bir bilgisayar programı olan SPSS paket programı kullanılmıştır. Öncelikle veriler programa işlendikten sonra temel varsayımlar incelenmiştir. Buna bağlı olarak verilerin uç değerler incelenmiş, herhangi bir uç değer görülmemiştir. Daha sonra yazma motivasyonu ölçeğinde yer alan kimi maddelere eksik veri ataması yapılmıştır. Veri setine son hâli verildikten sonra dağılımın normalliğine bakılmıştır. Çalışmanın sonunda bilgilendirici metne dayalı Web 2.0 araçlarıyla plan yapma süreçlerinin öğretiminin ve etkinliklerinin öğrencilerin bilgilendirici metne dayalı Web 2.0 araçlarıyla planlama yapma ve yazma başarıları ile yazma motivasyonları üstünde olumlu bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Yazma, planlama, yazmayı planlama, bilgiyi organize etme, bilgisayar destekli öğretim, planlamayı değerlendirme, yazma başarısı, yazma motivasyonu.