Sermaye piyasasında ikili uzun hafıza ve emtia volatiliteleri geçişkenliği


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET GALİP GENÇYÜREK

Danışman: ERHAN DEMİRELİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Etkin Piyasalar Hipotezi, erişebilir tüm olası bilgilerin piyasa tarafından hızlı ve doğru bir şekilde fiyatlandırılması olarak tanımlanmaktadır. Etkin Piyasalar Hipotezi'ne göre; fiyatlar rassal hareket etmektedir ve yatırımcılar rasyoneldir (Homoeconomicus). Bu nedenle geleceğe ilişkin fiyat hareketleri, yatırım startejileri kullanılarak öngörülememekte ve piyasa ortalamasından fazla kazanç elde edilememektedir. Sermaye piyasaları açısından ikili uzun hafıza kavramı, hem getiri serisinde hem de koşullu varyansta eş anlı olarak Etkin Piyasalar Hipotezi'nin rassal yürüyüş temelinde analiz edilmesini ifade etmektedir. Geçişkenlik (spillover-yayılım-iletim) kavramı ise; piyasaya ilişkin dışsal bilgi kaynağının (etkenlerin) tespit edilmesini belirtmektedir. Bu kapsamda G7 ülkelerinin ve Türkiye'nin hisse senedi piyasalarının etkinlik yapısının 2008-2009 küresel finans krizi sonrası hem içsel- endojen (hafıza analizi) hem de petrol piyasası (WTI ve OVX) temelinde dışsal-egzojen (geçişkenlik-yayılım analizi) analizinin gerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır. İkili uzun hafıza etkisi için ARFIMA-FIGARCH, ARFIMA-HYGARCH ARFIMA-FIEGARCH ve ARFIMA-FIAPARCH modellerinden; geçişkenlik etkisi için ise; GARCH modelinden yararlanılmıştır. Yapılan ikili uzun hafıza analizi sonucunda Almanya, Fransa, İngiltere, ABD, Kanada ve Türkiye hisse senedi piyasalarında getiri serisinde orta süreli hafıza-anti kalıcı süreç-negatif otokelasyon tespit edilmiştir. Koşullu volatilitede ise; Japonya hisse senedi piyasası hariç (kısa hafıza) tüm veri setinde uzun hafıza belirlenmiştir. İlaveten belirlenen uzun hafıza yapıları üzerinde Kappa-1 veya Kappa-2 ile yöntemleri ile tespit edilen varyans kırılma tarihlerinin etkide bulunduğu görülmüştür. Hafıza analizinden elde edilen sonuçlar, Japonya hisse senedi piyasasının zayıf etkin piyasa yapısına yakın olduğunu; diğer ülkelerin hisse senedi piyasalarının ise, zayıf etkin piyasa bile olamadıklarını göstermektedir. Geçişkenlik analizi sonucunda, ABD hisse senedi piyasası hariç diğer tüm hisse senedi piyasaları açısından WTI ham petrol fiyatının ilgili dönemde bilgi kaynağı olmadığı, OVX verisinin ise; tüm hisse senedi piyasaları için bilgi kaynağı olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Etkin Piyasalar Hipotezi, İkili Uzun Hafıza, Petrol Piyasası, Geçişkenlik, Belirsizlik ve Beklenti