Türk siyasal yaşamında Demokratik Parti (1970-1980)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSEYİN ÇAVUŞOĞLU

Danışman: NEDİM YALANSIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Demokratik Parti, 1970-1980 yıllarında siyasal yaşamda yer alan bir siyasi partidir. DP, AP'den ihraç edilen milletvekilleri tarafından kurulmuştur. DP'nin hedefi AP'nin yerine geçmek, merkez sağı bir bütün olarak iktidara taşımaktı. Demokratik Parti, Demokrat Parti (1946) ruhunu savunmaktaydı. Demokratik Parti'de Adnan Menderes'in 3 oğlu (Yüksel Menderes, Mutlu Menderes, Aydm Menderes) partinin çeşitli kademelerinde görev almışlardır. Ayrıca, DP kurucuları arasmda Celal Bayar'm kızı Nilüfer Gürsoy, Samet Ağaoğlu'nun eşi Neriman Ağaoğlu'da yer almışlardır. Demokratik Parti'nin siyasal yaşamında 12 Mart Muhtırası önemli bir yer almaktadır. Çünkü DP, 12 Mart Muhtırası' na kadar geçen yaklaşık 3 aylık sürede 42 ilde teşkilatlanmasını tamamlamıştı ve DP'ye ilgi büyüktü. Fakat 12 Mart Muhtırası'yla birlikte siyasi yasaklardan dolayı bu tablo sona ermişti. Demokratik Parti'nin siyasal yaşamında Celal Bayar'm önemli etkileri olmuştur. DP'nin kuruluş çalışmaları sırasında desteğini dile getirmiştir. 1973 seçimlerinde Demokratik Parti'nin yanında yer almış ve DP'nin seçim gezilerine katılmıştır. 1975 yılında Saadetin Bilgiç ve arkadaşlarının DP'den istifa ederek Milliyetçi Cephe hükümetine destek vermelerinde etkili olmuştur. DP, ilk katıldığı 14 Ekim 1973 seçimlerinde 45 milletvekili çıkarmıştır. 1974'nün sonlarmda eski Demokratlar, siyasi haklarını elde ettikten sonra AP'ye katıldılar. Bu dönemde Demirel ile eski Demokratlar arasında bir anlaşma sağlanmıştı. Artık Demokrat Parti tabanı AP'nin yanmdaydı. Milliyetçi Cephe hükümetine destek vermek için DP'den 9 kişinin istifasıyla DP büyük yara aldı ve 5 Haziran 1977 seçimlerinde 1 milletvekili çıkardı. DP Genel Başkanı Ferruh Bozbeyli, 18 Aralık 1978'de istifa etti. Parti kapatıhncaya kadar Genel Başkanlığa Faruk Sükan vekalet etti. Faruk Sükan, Ecevit hükümetinde Başbakan Yardımcılığı görevinde bulundu. DP, 4 Mayıs 1980'de Dördüncü Büyük Kongre' de alman kararla kapatıldı ve malvarlığı Kızılay'a bağışlandı.