Türkiye'nin imzaladığı serbest ticaret antlaşmaları'nın(STA) dış ticaret etkileri: İki yanlı sektörel bir analiz
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERDEM ATEŞ
Danışman: AYŞE DİLEK SEYMEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küreselleşme olgusu ile birlikte zaman içinde ülkeler arası ticareti serbestleştirmek için ticaret engellerinin önemli ölçüde azaltıldığı gözlenmektedir. Bu amaçla ilk kurumsal nitelikteki girişimler İkinci Dünya Savaşı sonrasında Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Antlaşması (GATT) ile başlamış, ardından 1995 yılından itibaren Dünya Ticaret Örgütü (WTO) ile devam etmiştir. Süreç içerisinde gözlenen diğer bir eğilim ise ülkelerin ikili ve çoklu ticaret antlaşmalarına yönelmeleridir. Bu şekilde ortaya çıkan bölgesel bütünleşmeler bir yandan küresel düzeyde dış ticareti serbestleştirme yönünde WTO'nun yetersiz kaldığı konuları aşarak en azından taraflar arasında daha da serbest bir ticaret ortamı yaratırken, diğer yandan bütünleşmenin dışında kalan ülkeler açısından bir kutuplaşmaya-bölgeselleşmeye neden olmaktadır. Son dönemde bu bütünleşme hareketlerinden biri olan Serbest Ticaret Antlaşmaları (STA) ticareti serbestleştirmek için kullanılan en yaygın araç konumundadır. Türkiye, yeni pazar arayışı, dış ticarette ülke çeşitlendirmesi gibi amaçların yanında özellikle Gümrük Birliği üyeliğinin getirdiği yükümlülükler nedeniyle birçok STA imzalamıştır. Ayrıca Avrupa Birliği'nin (AB) uyguladığı yeni ticaret politikasıyla birlikte çok sayıda ülke ile STA imzaladığı veya müzakerelerine başladığı görülmektedir. Türkiye Gümrük Birliği üyesi olarak AB'nin ortak dış ticaret politikasına uymak zorundadır. Bu nedenle Türkiye'nin gelecekte imzalayacağı STA sayısının artacağı beklenmektedir. Bu çalışmada; Türkiye'nin imzaladığı STA'ların taraf ülkelerle olan ticareti üzerine etkileri, 1980-2016 dönemi için iki yanlı dış ticaret verileri, ihracat ve ithalat büyüme hızları, bilateral yoğunlaşma endeksi, STIC Rev3 iki basamaklı veriler yardımıyla hesaplanan sektörel-bilatarel ticaret yoğunlaşma endeksi (SBT) ve açıklanmış karşılaştırmalı üstünlük endeksi (RCA) kullanılarak araştırılmış ve bulgular dış ticaret politikası açısından değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Serbest Ticaret Antlaşmaları, Dış Ticarette Ülke Çeşitlemesi, Dış Ticaret, Ekonomik Bütünleşmeler.