Evli çiftlerin evlilik doyumlarının, eşe kendini açma ve bağlanma yaralanmaları açısından incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZERRİN UĞUR
Danışman: ASLI UZ BAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmanın amacı, evli bireylerin evlilik doyumlarının, eşe kendini açma ve bağlanma yaralanmalarını nasıl yordadığı ve aralarında anlamlı bir ilişkinin bulunup bulunmadığını Aktör-Partner Karşılıklı Bağımlı Modeli (APKM) ile incelemektir. Ayrıca evli bireylerin evlilik doyumları, eşe kendini açmaları ve bağlanma yaralanmalarının cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, yaşadıkları yer, gelir sağlayıcı bir işte çalışma durumu, algılanan gelir düzeyi, evlilik biçimi, evlendikleri yaş, evlilik süresi, evlilik öncesi ilişki süresi, eşler arasındaki yaş farkı, ev işlerini paylaşma sıklığı, eşin kök ailesi ile memnuniyet düzeyi değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi de amaçlanmıştır. Araştırmanın APKM'nin kullanıdıldığı çift analizi için çalışma grubu 150 çiftten (300 kişi) oluşmaktadır. Bireysel analizler için çalışma grubu ise 209'u (%62,2) kadın ve 127'si (%37,8) erkek olmak üzeri 336 evli bireyden oluşmaktadır. Araştırmada "Evlilik Yaşamı Ölçeği", "Eşe Kendini Açma Ölçeği", "Evlilikte Bağlanma Yaralanmaları Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" veri toplama araçları kullanılmıştır. Analizler için SPSS 26.0 ve AMOS 24.0 istatistik paket programlarından yararlanılmış ve t testi, MANOVA, Pearson Korelasyon Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi ve APKM analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda eşe kendini açma ve evlilik doyumu ilişkisinde aktör etkilerinin anlamlı olduğu, kadının ve erkeğin eşe kendini açmasının evlilik doyumlarını pozitif yönde anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Partner etkilerinde ise sadece kadının partner etkisinin anlamlı düzeyde olduğu ve kadının eşe kendini açmasının erkeğin evlilik doyumunu arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bağlanma yaralanmaları ve evlilik doyumu ilişkisinde aktör etkilerinin ve partner etkilerinin anlamlı düzeyde olduğu bulunmuştur. Kadının ve erkeğin bağlanma yaralanmalarının kendi evlilik doyumlarını negatif yönde yordadığı bulunmuştur. Kadının bağlanma yaralanmalarının erkeğin evlilik doyumunu negatif yönde yordadığı ve erkeğin bağlanma yaralanmalarının kadının evlilik doyumunu negatif yönde yordadığı bulunmuştur. Bağlanma yaralanmaları ve eşe kendini açma ilişkisi incelendiğinde aktör etkilerinin anlamlı düzeyde olduğu bulunmuş, kadının ve erkeğin bağlanma yaralanmalarının eşe kendini açmalarını negatif yönde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Kadının bağlanma yaralanmalarının erkeğin eşe kendini açmasını negatif yönde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca çalışmada bağlanma yaralanmaları ile evlilik doyumu ilişkisinde eşe kendini açmanın kadının aktör etkisinde tam aracılık, erkeğin aktör etkisinde kısmi aracılık ve kadının bağlanma yaralanmaları ile erkeğin evlilik doyumu ilişkisinde tam aracılık rolünün olduğu saptanmıştır. Araştırma sonucunda evlilik doyumunun cinsiyete, evlilik biçimine, evlendikleri yaşa, ev işlerini paylaşma sıklığına ve eşin kök ailesi ile memnuniyet düzeyine göre farklılaştığı bulunmuştur. Evli bireylerin eşe kendini açma düzeylerinin yaşa, evlilik biçimine, evlendikleri yaşa, eşleri ile aralarındaki yaş farkına, ev işlerini paylaşma sıklığına ve eşin kök ailesi ile memnuniyet düzeyine göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Evli bireylerin bağlanma yaralanmalarının yaşa, evlilik biçimine, evlilik süresine, algıladıkları gelir düzeyine, evlendikleri yaşa, eşleri ile aralarındaki yaş farkına, ev işlerini paylaşma sıklığına ve eşin kök ailesi ile memnuniyet düzeyine göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonunda elde edilen bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Evlilik doyumu, eşe kendini açma, bağlanma yaralanmaları.