Investigation of fuzzy functions approach and its possible applications in industrial engineering problems


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SULTAN MARAL

Danışman: ADİL BAYKASOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bulanık küme teorisi, Zadeh tarafından 1965'de klasik küme teorisinin genişletilmiş bir şekli olarak ortaya atılmıştır. Bulanık küme teorisi birçok araştırmacı için çok önemli bir araştırma konusu olmuş ve belirsizliklerle başarılı bir şekilde baş etme olanağı sağladığı için birçok alanda yeni gelişmelere yol açmıştır. Bu önemli gelişmelerden biri de, Profesör I. Burhan Türkşen tarafından ortaya atılan ve çeşitli alanlardaki problemlerin çözümünde alternatif çözüm yaklaşımı sağlamak için bulanık küme ve bulanık kümeleme kavramlarını kombine eden bulanık fonksiyonlardır. En iyi bölümlemeyi bulmak bulanık fonksiyonlar yaklaşımın temel problemini oluşturduğundan dolayı, bulanık kümeleme, bulanık fonksiyonların temel taşlarından biridir. Literatürde, bulanık fonksiyonları üretmede kullanılabilen çeşitli bulanık kümeleme algoritmaları vardır. Bu çalışmada, üyelik değerlerini bulmak için Fuzzy c-Means (FCM) kümeleme algoritması kullanılmaktadır.Bulanık fonksiyon yaklaşımının gelişiminin arkasındaki ana etkenlerden biri, pek çok başarılı uygulaması olan ve en sık kullanılan bulanık çıkarsama yöntemlerinden biri olan bulanık kural tabanlarının bazı dezavantajlarının üstesinden gelmektir.Bulanık fonksiyonlar ilgili var olan çalışmalara katkı olarak, mevcut tezde ilk defa yeni bir yöntem olarak bulanık fonksiyonların oluşturulmasında, bulanık kümelemeyle birlikte genetik programlamanın (GP) kullanmasını önerdik. Yaklaşımımızın uygulanışını ve performansını göstermek için literatürden birçok veri setini kullandık. Ayrıca yaklaşımımızın geçerliliğini kanıtlamak için En Küçük Kareler Yöntemi (EKKY) gibi mevcut yöntemler ile oluşturulan bulanık fonksiyonları kullanarak karşılaştırmalar yaptık. Sayısal sonuçlara dayanarak, genetik programlamayla oluşturulan bulanık fonksiyonların birçok problem kümelerinde rekabetçi ve etkili olduklarını örneklendirdik.Anahtar sözcükler: Bulanık küme teorisi, bulanık kural tabanları (BKT), bulanık kümeleme, bulanık fonksiyonlar (BF), en küçük kareler yöntemi (EKKY), destek vektör makineleri (DVM), genetik programlama (GP).