An adaptive large neighbourhood search algorithm for type-II assembly line balancing problems

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: HÜSEYİN ALİ SÖNMEZ

Danışman: ŞENER AKPINAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Her geçen gün artan rekabet koşullarının ve müşteri odaklı üretim stratejilerinin arttırdığı üretim maliyetlerini azaltmak ihtiyacı, üretim aşamalarının, özellikle montaj hatlarının bu doğrultuda yeniden tasarlanması gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Bu ihtiyaca cevaben mevcut bir montaj hattının yeniden tasarlanmasında kullanılan tip-II montaj hattı dengeleme problemi ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada basit tip-II montaj hattı dengeleme problemi (BMHDP-II) ile bu problemin operasyonlar arasında sıra bağımlı hazırlık sürelerinin göz önüne alınarak zenginleştirildiği versiyonu (BMHDPs-II) için bir adaptif büyük komşuluk arama (ABKA) algoritması önerilmektedir. Büyük komşuluk arama (BKA) algoritmasının etkinliği araç rotalama ve çizelgeleme problemleri üzerinde ilgili yazında yapılan çalışmalar ile ortaya konmuştur. Araç rotalama problemleri belirli sayıdaki rotalar ile belirli sayıdaki müşteriler arasındaki optimum eşleşmeyi ve toplam kat edilen mesafeyi minimum yapacak müşteri ziyaret sıralamalarını bulmayı amaçlarken, BMHDP-II belirli sayıdaki montaj operasyonlarının belirli sayıdaki istasyonlara çevrim zamanını minimum yapan atamasını bulmayı amaçlamaktadır. BMHDPs-II ise montaj operasyonlarının istasyonlara atanması yanında sıra bağımlı hazırlık süreleri nedeniyle her bir istasyondaki iş yükünü en azlayacak operasyon yürütme sıralamalarını bulmayı amaçlamaktadır. Araç rotalama problemi ile BMHDP-II ve BMHDPs-II arasındaki bu yapısal benzerlik BKA'nın bu her iki problem içinde etkin bir çözüm yöntemi olma potansiyelini ortaya çıkarmaktadır. Bu doğrultuda BMHDP-II ve BMHDPs-II için bir ABKA algoritması geliştirilmiş ve performansı test edilmiştir. Elde edilen sonuçlar önerilen ABKA algoritmasının BMHDP-II ve BMHDPs-II için tatmin edici performansını ortaya koymaktadır.