Türkiye'de sermaye şirketlerinde kâr dağıtımının vergilendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERAL ERMAN

Danışman: Zeynep Arıkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sermaye şirketleri hızlı bir gelişme ve büyüme süreci içerisindedir. Sermaye şirketlerinin finansal yapıları da bu sürece bağlı olarak gelişim göstermektedir. Bu gelişimin en önemli kalemlerinden birisi de kârdır. Kâr en basit ifade ile gelirler ve giderler arasındaki olumlu farktır. Şirketlerin esas amacı kâr etmek ve kârı maksimize etmektir. Sermaye şirketlerinin elde ettikleri dönem kârlarını farklı şekillerde değerlendirebilirler. Bunlardan birincisi, elde edilen dönem kârını işletmede bırakarak yeni yatırımlarda kullanma yoluna gitmektir. İkincisi ortaklara dağıtmaktır. Üçüncüsü ise bir kısım kârın ortaklara dağıtılması bir kısım kârın işletmede bırakılmasıdır. Kâr dağıtımı, işletmelerin büyüme hızını, firmanın piyasa değerini etkilediğinden şirketler açısından çok önemlidir. Türkiye'de sermaye şirketleri, bir faaliyet döneminde elde ettikleri kârlarını Türk Ticaret Kanunu, Vergi Usul Kanunu, Gelir Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu ve Sermaye Piyasası Kanunu ile şirket ana sözleşmeleri hükümlerini dikkate alarak dağıtmak durumundadır. Bunu yaparken ortakların ve üçüncü kişilerin çıkarlarını korumayı ve şirket finansal yapısını bozmamayı da dikkate almalıdır. Bu çalışmada kâr dağıtımıyla ilgili olarak yukarıda bahsedilen mevzuat kapsamında sermaye şirketlerinin hukuksal yapısı, kâr dağıtımı, kâr dağıtımı tablosu, kâr dağıtımının vergilendirilmesi incelenmiştir. Şirketlerin finansman sorununun çözümlenmesinde yeni yatırımcılar bulmaları önem arz etmektedir. Kâr dağıtımının vergilendirilmesi yeni yatırımcı bulmayı engeller. Bu durum sermaye şirketlerini kâr dağıtmama yönünde kararlar almasına sebep olur. Halbuki kâr dağıtımı esnasında vergi alınmazsa ya da daha düşük oranlarda vergi alınırsa bu sorun çözülebilir. Böylece,hem şirketlere hem de ülkeye yeni yatırımlar sağlanmasında olumlu sonuçlar elde edilebilir. Anahtar Kelimeler: Kâr, Kâr Dağıtımı, Sermaye Şirketi, Kurumlar Vergisi Stopajı, Kâr Dağıtımının Vergilendirilmesi.