Böbrek Nakli Alıcılarında Fiziksel Aktivite Davranışı Değişikliğinin Kardiyovasküler Risk Faktörleri Üzerine Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE NİHAN BOZKURT
Danışman: Meriç Yıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, böbrek nakli alıcılarında fiziksel aktivite danışmanlığının fiziksel aktivite davranışı, fiziksel aktivite düzeyi, fiziksel aktivite bariyerleri, kardiyovasküler risk faktörleri ve yürüyüş parametreleri üzerine etkisinin incelenmesidir. Non-randomize kontrollü araştırmaya fiziksel aktivite ve kontrol grubu olmak üzere 28 böbrek nakli alıcısı dahil edildi. Fiziksel aktivite grubuna Transteorik Model temelli motivasyonel görüşme teknikleri kullanılarak 12 haftalık fiziksel aktivite danışmanlığı uygulandı. Kontrol grubuna ise sadece fiziksel aktivite ile ilgili bilgilendirme yapılmıştır. Başlangıçta, 12. ve 24. haftada fiziksel aktivite davranışı, fiziksel aktivite düzeyi, fiziksel aktivite bariyerleri, kardiyovasküler risk faktörleri ve uzaysal-zamansal yürüyüş parametreleri değerlendirildi. Gruplar arasında demografik ve klinik özellikler açısından anlamlı fark yoktu (p>0.05). Fiziksel aktivite grubunda 12. haftada fiziksel aktivite davranışı, fiziksel aktivitenin yürüyüşle ilişkili parametreleri, bel çevresi, C-reaktif protein, trigliserit, yürüme hızı, çift adım uzunluğunda gelişme gözlendi (p<0,05). Çalışmanın 12. haftasında kontrol grubu ile karşılaştırıldığında fiziksel aktivite grubunda fiziksel aktivite davranışının geliştiği, bel çevresi ve beden kütle indeksinin azaldığı, fiziksel aktivite düzeyi, adım sayısı, yürüme hızı ve çift adım uzunluğunun anlamlı olarak arttığı bulundu (p<0,05). Çalışmanın 24. haftasında kontrol grubu ile karşılaştırıldığında fiziksel aktivite grubunda beden kütle indeksinin azaldığı, fiziksel aktivite düzeyi, adım sayısı, yürüme hızı ve çift adım uzunluğu arttığı bulundu (p<0,05). Bu çalışma böbrek nakli alıcılarında fiziksel aktivite danışmanlığının fiziksel aktivite davranışı, fiziksel aktivite düzeyi, kardiyovasküler risk faktörleri ve yürüyüş parametrelerini geliştirdiğini gösterdi. Böbrek nakli alıcılarında Transteorik Model temelli motivasyonel görüşme teknikleri kullanılarak uygulanan fiziksel aktivite danışmanlığı renal rehabilitasyon kapsamında davranış değişimi sağlama, fiziksel aktivite ve yürüme fonksiyonlarını geliştirme ve kardiyovasküler risk faktörlerini azaltmada etkili bir yaklaşım olarak yer alabilir.