Kafa travması olan çocuk hastalarda serum S100BB ve nöronspesifik enolaz tayininin yeri


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜMİT EROĞLU

Danışman: MURAT DUMAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Kafa Travması Olan Çocuk Hastalarda Serum S100BB ve Nöron Spesifik Enolaz Tayininin Yeri Dr.ÜmitEROĞLU Amaç: Travmatik beyin zedelenmesi tanısında bilgisayarlı beyin tomografisi (BBT) en sık kullanılan yöntemdir. Kafa travması ile acil servise başvuran çocuk hastada, hangi klinik değişkenlerin travmatik beyin zedelenmesi ile ilişkili olduğunun saptanması ve bu klinik değişkenlere göre riskli hastaları belirlemede klinik bir algoritma oluşturmak; takipte hastalarda ne gibi sorunların ortaya çıktığı ve akut dönemdeki klinik değişkenlerden hangüerinin bu sorunları öngörebildiği amaçlanmıştır. Ayrıca beyin hasarlarıma belirteci olan serum S100BB ile NSE'nin de çocuk hastalarda akut (acil servis) ve travma sonrası dönemdeki prediktif değerlerinin öğrenilmesi de amaçlanmıştır. Metod: Aralık 2003 ile aralık 2004 arasında kafa travması nedeniyle çocuk acil servise başvuran 109 hasta değerlendirildi. Hastalardan ilk 6 saat içinde serum S100BB ve NSE için kanlar alındı. Hastaların fizik muayenesi sonucunda riskli olduğu düşünülen hastalara radyolojik görüntüleme yapıldı ve travmatik beyin zedelenmesi tamları BBT veya gerektiğinde magnetik rezonans görüntüleme (MRG) sonucuna göre kondu. Hastalar daha sonra 2-3 ay arasında kontrole çağmldılar ve kontrolde Glaskow outcome skala-genişletilmiş (GOSE) ve post-travmatik semptom varlığı açısından semptom sorgulama ile değerlendirildiler. Ayrıca 6 yaş altındakilere Denver gelişim testi, 6 yaş üstündekilere Bender Geştalt görsel motor algısal test uygulandı. Bulgular: Çalışmaya alman 109 hastadan 95'ine BBT görüntüleme yapıldı ve 12 hastada travmatik beyin zedelenmesi, 10 hastada ise akut müdahale gerektiren travmatik beyin zedelenmesi mevcuttu. Hastalardan alman kanlardan çalışılan serum S100BB ve NSE değerleri (sırasıyla 0.182 ng/L, 12.47 p.g/L), kontrol grubuna göre (sırasıyla 0.021 fig/L, 8.03 (ig/L) istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (her ikisi içinde p= 0.001). Ayrıca hasta grubu içerisinde de, travmatik beyin zedelenmesi olan hastalarda hem S100BB, hem de NSE diğer hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (her ikisi içinde p=0.001). Serum S100BB ve NSE ile, Glaskow koma skoru arasında da istatistiksel olarak anlamlı negatif korelasyon vardı. Travmatik beyin zedelenmesi varlığını öngörmede klinik değişkenlerlequestionare, %47 patients had at least one symptom, and %25 patients had 3 or more symptoms. A negative significant correlation was also observed between S100BB-NSE and GOSE score. Multivariable regression analysis showed GCS<13, traumatic brain injury and serum S100BB were the most valuable predictors and serum S100BB was more valuable than NSE. Conclusion: Both serum S100BB and NSE levels may show traumatic barin injury in patients with isolated head trauma. For predicting the neuropsychological status at the posttraumatic period, S100BB was more valuable than NSE. Algorithym, that was created to determine patients having traumatic brain injury diagnosed almost patients and by applying this method, %36 less CT imaging could be done. This study is the first, assessing in the pediatric patients with both S100BB and NSE in the emergency room and at the follow up together. Key Words: Head Trauma, S100BB, Neuron Specific Enolase, Brain Injury.