Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF BONCUKÇU EREN
Danışman: ŞERİFE REYHAN UÇKU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmanın amacı İzmir İli Narlıdere İlçesinde bir Aile Sağlığı Merkezi (ASM)'ne başvuran 65 yaş ve üzeri bireylerin kırılganlık sıklığını saptamak ve sosyo-ekonomik durum değişkenleri ile kırılganlık arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu kesitsel araştırmada Mart 2022-Mayıs 2022 tarihlerinde üç ay süreyle 65 yaş ve üzeri 271 kişiye ulaşılarak yüz yüze veri toplanmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni kırılgan olmadır. Tilburg Kırılganlık Ölçeği (TKÖ) ile ölçülmüştür. Araştırmanın ana bağımsız değişkeni sosyo-ekonomik durumdur. Sosyo-ekonomik durum öğrenim, gelir gider algısı, meslek, çalışma durumu, maaş varlığı, ek gelir varlığı, hane mülkiyeti ve yaşadığı mahalle ile sorgulanmıştır. Diğer değişkenler demografik, sağlık durumu, alışkanlıklar ve yaşam biçimi değişkenleridir. Tek değişkenli analizlerde ki kare, eğimde ki kare kullanılmıştır. Çok değişkenli analizlerde ise lojistik regresyon modeli kurgulanmıştır. Katılımcıların %52.4'ü kadındır, %58.8'i 65-74 yaş grubundadır. Araştırmaya katılanların yaş ortalaması 73.7 (6.3)'dir. Katılımcıların %69.4'ü evlidir; çocuğu olanlar grubun %96.6'sını oluşturmaktadır. Ortalama çocuk sayısı 2.6 (1.4)'dır. Araştırma grubunun %51.6'sı lise ve üzeri öğrenime sahiptir. Beyaz yakalı çalışanlar grubun %43.5'ini oluştururken, ev hanımları %24.2'sidir. Araştırma grubunun %42.1'i gelirinin giderine göre az olduğunu düşünmektedir. Grubun %81.9'unun oturduğu ev kendine ya da eşine aittir. Kırılganlık sıklığı %49.5 olarak saptanmıştır. Kadınlarda kırılganlık sıklığı %59.2 erkeklerde %39.5'dir. Öğrenim düzeyi arttıkça kırılganlık düzeyi azalmaktadır. Kırılganlık açısından düşük öğrenim düzeyi, yüksek öğrenim düzeyine göre 2.10 kat daha risklidir. Gelir gider algısı yükseldikçe kırılganlığın azaldığı saptanmıştır. Gelir gider algısı düşük olanlarda orta- yüksek gruba göre kırılganlık 1.89 kat daha fazladır. Kırılganlık sıklığı ve sosyo-ekonomik özelliklerle ilişkisinin ortaya konulduğu bu çalışma, yaşlı sağlığındaki eşitsizlikleri göstermektedir. Kırılganlığı azaltmak, önlemek ve geciktirmek için gerekli girişimlerin hangi mekanizmalar yoluyla yapılacağını belirlemek için bu eşitsizliklerin iyi tanımlanması gerekir. Birinci basamakta aile hekimliği polikliniklerinde yaşlılar kırılganlık açısından değerlendirip ilgili birime yönlendirilebilir ve sonrasında izlemi yine birinci basamakta yapılabilir. İlçe sağlık müdürlüklerince de diğer yerel kurumlarla eş güdümlü olarak hem yaşlılara yönelik hem de kırılgan yaşlılara yönelik toplum tabanlı girişimler uygulanabilir. Böylelikle kırılgan kişiler erken saptanabilir ve kötü sonlanımda önleme ve geciktirme sağlanabilir.