Sosyal bilgiler öğretmenliği yüksek lisans öğrencilerinin çevre etiği yaklaşımlarının incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAZAN BURKAN AKYOL

Danışman: Ali Ekber Gülersoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çevre etiği, insanların doğal çevre ile olan ilişkisini anlayarak, çevreye olan sorumluluklarını ve duyarlılıklarını artırmayı hedefleyen önemli bir multidisipliner alandır. Öğretmenler, çevre etiğinin temel prensiplerini öğrencilere aktararak onların çevre konusundaki farkındalığını ve sorumluluk duygusunu artırmada önemli bir rol oynarlar. Bu sebeple sosyal bilgiler öğretmenliği yüksek lisans programında öğrenim gören 24 katılımcı ile 10 sorudan oluşan görüşme formu vasıtasıyla mülakat gerçekleştirilmiştir. Öğretmen adaylarının çevre etiği kavramıyla ilgili görüşlerinin analizi sonucunda, en yüksek oranda vurgulanan konular çevre bilinci, duyarlılık ve çevreye saygı olmuştur. Aynı şekilde, çevre etiğinin ortaya çıkışı hakkındaki görüşlerde en çok öne çıkanlar çevreyle uyumlu yaşamın bilinmemesi, sanayi devrimi ve çevre sorunlarıdır. Çevre etiğinin öğretilmesinin nedenleri arasında gelecek nesillere yaşanabilir bir çevre bırakmak, erken yaşta bilinç kazandırmak, doğa ile uyumlu olmak, davranış değişikliği sağlamak ve çevre ahlakını öğretmek en fazla kabul gören görüşlerdir. Öğretmen adaylarının çoğunluğu çevre etiği yaklaşımlarının tek bir çatı altında toplandığı düşüncesini benimsemiş olup, insan ve acı merkezci yaklaşımların tercih edilmediği görülmüştür. Katılımcıların büyük bir bölümü canlı ve çevre merkezci yaklaşımı benimsemişlerdir. Elde edilen sonuçlara dayalı olarak, üniversite müfredatına çevre etiği entegrasyonu, çeşitli yaklaşımların öğretimi, çevre etiği yaygınlaştırılması, sürdürülebilirlik kavramının öne çıkarılması ve toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla iş birlikleri önerilmektedir.