Yaşamı ve sanatıyla Hayali Tacettin Diker
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sahne Tasarımı Ana Sanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERDEM ACAN
Danışman: SELDA KULLUK YERDELEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Geleneksel kültürümüzün Ortaoyunu ve Meddah ile birlikte en önemlilerinden biri olan gölge oyunumuz Karagöz - Hacivat, yüzyıllar önceki keşfinden bu yana, seyircisini eğlendirmiş, güldürmüş, düşündürmüş, mesaj vermiş ve en önemlisi toplumsal bir bilincin oluşmasına katkı sağlamıştır. Bunu yaparken etkili olmasının nedenlerinden birtanesi, Hayali'nin perdede gösterdiği hayal dünyasının bizden, kendi kültürümüzden, kendi insanımızdan, kendi alışkanlıklarımızdan ortaya çıkmasıdır. Kozmopolit bir Türkiye örneği olan Karagöz'ün kendine has dünyası ve karakterleri, onu tüm dünyada gölge oyunları içinde apayrı bir yere taşımıştır.Cumhuriyetimizle aynı yaşta olan 1923 doğumlu Hayali Tacettin Diker, hem Cumhuriyet dönemi tiyatrosunu yaşamış hem de günümüze kadar özellikle Gölge tiyatrosu ve Geleneksel Türk Tiyatrosu'nu yakından takip etmiş ve eserler vermiş bir sanatçıdır. Hayali Küçük Ali, Camcı İrfan gibi zamanını en büyük Hayalilerini seyretme şansı bulmuştur. Usta Hayali, Cumhuriyet dönemi tiyatrosunun ve Karagöz'ün gelişim sürecine tanıklık etmiştir. Küçük yaşlardan itibaren Karagöz ve kukla oynatmaya başlayan sanatçı, profesyonelliğe adım attığından itibaren Karagöz'ü yaşatmak ve ileriye götürmek için çalışmıştır. Yurt içinde ve yurt dışında başarılı temsiller vermiş ve Karagöz'ümüzün tanıtımı için çabalamıştır ve çalışmalarına günümüzde de devam etmektedir. 1970'lerden itibaren birçok Karagöz kursu açmış ve yönetmiş, Türk ve ya yabancı birçok Karagözcü yetiştirmiştir.Cumhuriyetimizle yaşıt olan, Karagöz'ün en son ve en usta temsilcilerinden olan bir Hayali'nin, yaptığı çalışmaları ve Karagöz'e getirdiği yenilikleri gelecek nesillere aktarmak amaçlanarak bu çalışmaya başlanmıştır. Bu çalışma Hayali Tacettin Diker'in hayatı, sanatı ve oyunlarının incelenmesini kapsamaktadır. Sergilediği çalışmaların içeriği ve görselleri incelenmiş, kullandığı yöntemler ve uygulamalar araştırılmıştır. Türkiye'nin en yaşlı ve en usta Karagöz ustalarından biri olan Tacettin Diker gibi önemli bir Hayaliyi tanımanın ve araştırmanın yanı sıra, Diker'in Karagöz'e getirdiği yenilikler ve uygulamaları da göstermek bu çalışmanın temel amacıdır. Tacettin Diker'in Karagöz'e getirdiği yeni bakış açıları ve uygulamaları, gölge oyunumuz ve tiyatromuz açısından çok önemlidir.Türkçe Anahtar Kelimer: 1- Gölge Tiyatrosu 2- Hayali 3- Işık ve Gölge 4- Deri 5- Hayali Tacettin Diker