Farelerde skleroderma modelinde selektif jak 1

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Laboratuvar Hayvanları Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEMİH GÜLLE

Danışman: OSMAN YILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sistemik Skleroz (SSk) tanılı hastaların fibroblastlarında, deri biyopsilerinde ve SSk hayvan modellerinde belirgin JAK/STAT aktivasyonunu gösterilmiştir. Sinyal dönüştürücü ve transkripsiyon 3 (STAT3) proteinin aktivatörü, akciğer fibroblastlarında ve alveolar tip II hücrelerde (AT-II) aktive edilir ve akciğer dokusunda fibrozise katkıda bulunduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı bleomisin (BLM) ile indüklenmiş fare skleroderma modelinde JAK2/STAT3 inhibisyonunun bu hastalık için potansiyel bir terapötik strateji olup olmadığını belirlemeyi ve JAK 1-2 inhibitörü Baricitinib'in dermal ve pulmoner fibrozis üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamıza 6-8 haftalık dişi C57BL cins 32 fare alındı. Fareler randomize şekilde dört eşit gruba ayrıldı: Kontrol (n=8), BLM (n=8), BLM+Baricinitib (n=8) ve BLM+Plasebo (Mısır yağı) (n=8). Farelerin tümüne tedavi öncesi (bazal) ve 15. Gün ve tedavinin son gününde (30. gün) aynı sırt bölgesi traş edilerek deri ultrasonu eşliğinde deri kalınlığı ölçülmüştür. Ayrıca tüm farelere tedavinin son gününde sakrifikasyon öncesinde yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografi (HRCT) çekildi. Farelerin tümü tedavi sonunda sakrifiye edildi. Deri kalınlığı, pulmoner alveoliti ve fibrozisi değerlendirmek için Hematoksilen‑Eozin ve Masson Trikrom boyaması yapıldı. Doku fibrozisinin moleküler açıdan değerlendirilmesi için deri ve akciğer dokularında qRTPCR ile kollajen ve α-SMA düzeyleri bakıldı. Çalışmamızda yer alan BLM grubunda deri fibrozisi ve kalınlık artışı ile akciğer fibrozisi radyolojik ve patolojik olarak büyük bir uyumluluk içinde gösterildi. Ayrıca baricitinib tedavisinin skleroderma fare modelinde deri ve akciğer fibrozisini önemli ölçüde engellediği gösterildi. Çalışmamız sonucunda JAK1-2 selektif inhibitörü baricitinib tedavisinin SSk fare modelinde deri ve akciğer fibrozisini azaltıcı etkisi radyolojik ve patolojik düzeyde incelemeler eşliğinde gösterilmiştir. Gelecekte JAKinh tedavilerinin SSk ve diğer fibrotik hastalıkların tedavisi konusunda önemli bir araştırma alanı olacağını düşünmekteyiz.