Zaman serilerinde yapısal kırılma ve vergi affı üzerine bir uygulama
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜNAL UYANIK
Danışman: HAMDİ EMEÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ekonometrik yöntemler, iktisadi ve mali teorileri açıklamada yardımcı olsa da belirli bir düzen içinde zamana göre sıralanmış gözlemlerde çoğu zaman yetersiz kalmaktadır. Bu durumda problemin çözümü için zaman serisi analizi yardımcı olur. Zaman serileri analizi, değişkenlerin gözlemlerde devamlılığın belirlenmesine yardım eder ve onlardan kanunlar türetir ve gelecekle ilgili daha iyi tahmin için bu değişkenler içinde bütün bilgileri kullanır. Ekonometrik yöntemler ise bu bilgilerden sonuçlar üretir. Böylece eldeki verilerden yararlanarak geleceğe ilişkin bir öngörümleme yapılabilir. Devletler, harcamalarını finanse etmek için kanunla belirlenmiş gelir kaynaklarına ihtiyaç duyar. Bu kaynakları literatürde vergi ve vergi dışı gelirler oluşturmaktadır. Vergi gelirleri bu kaynaklardan en çok ihtiyaç duyulan ve en çok gelir getiren kalemidir. Vergi mükellefleri bazen cezai sorumluluğu göze alarak ödemesi gereken vergiyi ödemez. Ödeme yapmayan mükellef sayısının çok olması devletin gelirini düşürür. Hem geliri arttırmak hem de mükelleflerin sempatisini kazanmak için devleti yönetenler vergi cezalarını kısmen ya da tamamen affetme yoluna gider. Vergi affı olarak adlandırılan bu olay özellikle seçim zamanları dünyanın birçok ülkesinde uygulanmaktadır. Bu çalışmada Türkiye Cumhuriyeti'nde 1983-2012 yılları arasında uygulanan vergi aflarının, vergi gelirleri ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla üzerindeki etkisi zaman serisi analizi ve ekonometrik yöntemler ile araştırılmış, vergi affının gerekliliği sorgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Zaman Serileri, Yapısal Kırılma, Box-Jenkins Yöntemi, Birim Kök Testi, Korelogram, Durağanlık, Vergi Affı.