Türkiye'de katma değeri yüksek ürünlerin üretim ve yatırımlarının geliştirilmesine yönelik uygulanan vergisel teşvik politikaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ULVİYE DERYA DEMİR DEDA
Danışman: AYŞE GÜNAY BEKAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Devletler, kuruluş amaçları ve görevleri arasında sayılan kamusal hizmetleri finanse etmek ve varlıklarını sürdürebilmek adına temel gelir kaynağı olarak vergilere başvurmaktadırlar. Bu doğrultuda kurguladıkları maliye politikaları ve vergilendirme ilkeleri aracılığı ile de büyüme hedefleri çerçevesinde kaynak kullanımında etkinlik, gelir dağılımında adalet ve ekonomik yönden refah seviyesinin yükseltilmesini amaçlamaktadırlar. Küreselleşme neticesinde değişen yirmi birinci yüzyıl ekonomik koşullarında iktisadi ve sosyal kalkınmanın sürdürülebilmesi bakımından uygulanan vergisel politikaların, ekonomiye katma değer sağlayan ve teknoloji içeren ürünlere yapılan desteklerin arttırılması yönünde geliştirilmesi önem arz etmektedir. Bu sebeple geçmişten bu yana gelişimini sürdüren maliye politikaları, vergisel düzenlemeler aracılığıyla belli sektör veya yatırımlara teşvik, muafiyet ve istisnalar gibi ayrıcalıklı uygulamalar sunarak ekonomik yönden kalkınmanın devamını temin etmeye çalışmaktadırlar. Bu bağlamda piyasa koşullarında katma değeri yüksek ve teknolojik ürün üretebilme kapasitesine sahip olan önemli sektörlere sağlanan vergisel teşvikler sayesinde ülke içi tasarrufların, bu tür yatırımlara yönlendirilmesi hedeflenmektedir. Ekonomik yönden gelişme hedefleri doğrultusunda uygulanan maliye politikalarının, toplam üretim hacmi içinde rekabet gücü yüksek ve ileri teknoloji içeren ürünlerin arttırılması yönünde etkili olduğu düşünülmektedir. Bu sebeple çeşitli sektörler veya iş kolları bağlamında uygulanan vergisel teşvik yasalarının bilimsel ve teknolojik sanayileşme politikalarına hizmet etmesi gerekmektedir. Dünya genelinde teknolojik ve bilimsel üretim alanları vergisel teşvikler ile desteklemekte olup, bu çalışmalar devlet ve devlet destekli özel sektör yatırımları ile sürdürülmektedir. Bu amaçlar doğrultusunda gelişmişlik düzeyi yüksek veya düşük olan birçok ülkenin özel sektörlerini vergisel teşvik ve avantajlar ile yoğun bir şekilde destekledikleri ve maliye politikalarının yönünü bu çerçevede şekillendirdiği gözlemlenmektedir. Türkiye'de uygulanan maliye politikalarının amaçları da yirmi birinci yüzyıl küresel ekonomik koşullarına uyum çerçevesinde şekillenmekte olup vergisel teşvik yasalarının yönü, bilimsel ve teknolojik üretim alanlarının desteklenmesi bağlamında geliştirilmektedir. Bu amaçlar doğrultusunda vergisel teşvikler aracılığı ile teknoloji yoğun üretim yapan sektörler teşvik edilerek, üretim hacmi içerisinde katma değeri yüksek ürünlerin çoğaltılması ve dünya piyasalarında Türkiye'nin ekonomik yönden rekabet gücünün arttırılması hedeflenmektedir. Bu çalışmanın amacı ise Türkiye'de katma değeri yüksek ürünlerin üretim ve yatırımlarının geliştirilmesi açısından uygulanan teşvik politikalarının ve vergisel teşvik yasalarının yirmi birinci yüzyılın küresel ekonomik rekabet koşullarına uyumunun değerlendirilmesidir. Anahtar Kelimeler: Teşvik, Katma Değer, Teknoloji Yoğun Üretim, Vergi Teşvik Politikaları