The changing roles of government on income distribution
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İngilizce İktisat, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MUHAMMET FATİH ELÇİN
Danışman: Yeşim Üçdoğruk Gürel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ekonomik eşitsizlik, sadece gelir eşitsizliklerini değil, sosyal ve politik boyutları kapsayan çok yönlü bir sorundur. Bu olgu, birçok toplumsal soruna yol açan ve onları kötüleştiren bir kısır döngü yaratır. Sonuçlarının ciddiyeti göz önüne alındığında, ekonomik eşitsizliği ele almanın aciliyeti açıkça ortaya çıkar. Bu tez, ekonomik eşitsizliğin nedenlerini araştırmayı ve zararlı etkilerini azaltmak için çözümler önermeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma, devletin çoğulcu toplumsal talepler ve sermayeye olan bağımlılığını modelleyerek literatüre özgün bir katkı sağlamaktadır; bu güçler, devlet üzerinde zıt yönde etkiler göstermektedir. Ekonomik eşitsizliğin dinamiklerini anlamak için, toplumsal taleplerin devleti nasıl etkilediğini ve sermayenin devletin rolünü nasıl şekillendirdiğini değerlendirmek gerekmektedir. Tez üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm, ekonomik eşitsizliğin neden bir sorun olarak tanımlanması gerektiğini sorgulayarak başlar. Ekonomik eşitsizliğin son 40 yıldaki seyrini ve mevcut durumunu ele alır, ardından mevcut literatürde önerilen çözümleri inceler. Bu bölüm ayrıca, ekonomik eşitsizlik sorununu, kurumsalcılık ve piyasa arasındaki karşıtlık perspektifinden ele alarak, daha fazlasına sahip olma dürtüsünün mü yoksa adalet kavramının mı daha önemli olduğunu sorgular. İkinci bölüm, birinci bölümde tartışılan piyasa ve kurumsal ikiliği temel alarak finansal aracıları ve devleti içeren teorik bir model sunar ve finansal sistemin ekonomik eşitsizlik üzerindeki potansiyel etkisini vurgular. Modele göre, finansal sistem, devletin boyutunu küçültmediği takdirde gelir dağılımını olumlu yönde etkileyebilir. Üçüncü bölüm, ikinci bölümde sunulan teorik modeli temel alarak, finansal gelişme, gelir eşitsizliği ve devlet politikaları arasındaki ilişkiyi ampirik olarak incelemektedir. İlk olarak, ülkeye özgü etkilerin kontrol edildiği 63 ülkeyi kapsayan bir analiz, 1980-2019 yılları arasında finansal gelişme ile gelir eşitsizliği arasında pozitif bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Bu analizlerin ardından, 168 ülkeyi kapsayan daha kapsamlı bir analiz, sabit etkiler ve fark Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi gibi statik ve dinamik panel veri yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sonrasında, 168 ülkelik örneklem gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler olarak ikiye ayrılmış ve her iki grubun kendine özgü dinamiklerini anlayabilmek için analizler ayrı ayrı da uygulanmıştır. Tüm ülkeleri ve gelişmiş ülkeleri kapsayan örneklemlerde, devletin boyutu kontrol edildiğinde, finansal gelişmenin gelir eşitsizliğini olumsuz etkilediği görülmektedir. Ancak, gelişmekte olan ülkeler için finansal gelişme, devlet ve gelir eşitsizliği üçgeninde anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Gelişmekte olan ülkeler dışarıda bırakıldığında, ampirik sonuçlar teorik model ile örtüşmekte ve benzer bir dinamiği işaret ederek, finansal sistem ile devlet arasındaki etkileşimin gelir dağılımını şekillendirmede kritik bir rol oynadığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Ekonomik Eşitsizlik, Devletin Boyutu, Finansal Gelişme, Genel Denge Modelleri, Ampirik Analiz.