Michel Foucault'da iktidar ve beden ilişkisi üzerine bir inceleme


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLTEKİN SAT

Danışman: KUBİLAY AYSEVENER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Foucault siyaset felsefesinde ''iktidar'' ve ''beden'' kavramlarını farklı anlamlara gelecek şekilde kavramsallaştırır. İktidar, mikro düzeyde işleyen insansal ilişkiler alanındaki güç ilişkilerini ifade ederken; beden, cisim, yapı, topluluk, grup ya da nüfus anlamlarına gelir. Bu anlamda Foucault'nun düşüncesinde iktidar ve beden ilişkileri, yaşamın her alanında mevcut mikro ilişkiler bağlamında düşünülmelidir. Foucault, geniş ve karmaşık olan bu ilişkileri açığa çıkarabilmek için tarihe yönelir. Çünkü iktidarın şimdiki işleyiş yapısını çözebilmek için, onun tarihsel düzlemde beliriş biçimlerini bilmek gerekir. Böylelikle delilik, cinsellik, suç ve hastalık gibi deneyimlerin tarihsel oluşum koşullarına odaklanan Foucault, bu deneyimlerin toplumsal yaşamın içerisinde hem kurumsal hem de söylemsel olarak nasıl da iktidar teknolojilerine dönüştüğünü göstermeye çalışır. Bu tez, Foucault'nun iktidar ve beden ilişkilerini açıklamak için seçtiği delilik, cinsellik, suç, hastalık, güvenlik ve nüfus kavramlarını nasıl sorunsallaştırdığını göstermeyi amaçlamaktadır. Ancak buna ek olarak da bu tez, iktidarın beden üzerinden ürettiği bu kavramlardan hareketle yarattığı politik rasyonaliteleri sorgulamaktadır. Bu anlamda mevcut dünyada her zaman için insanı ve insani değerleri savunduğunu iddia eden iktidarın düştüğü çelişkileri göstermeye odaklanılmıştır. Dolayısıyla da tez, iktidarın birer sloganı haline dönüşen ''güvenlik'', ''tehlike'', ''sağlık'' gibi yaşamsal öğelere bağlı olarak Batı dünyasının politik bir eleştirisini içermektedir. Anahtar Kelimeler: İktidar, Beden, Delilik, Cinsellik, Güvenlik ve Nüfus.