Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ERSAN GÜNEL
Danışman: MUSTAFA ODABAŞI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Uçucu Metil Siloksanlar (VMS) kişisel bakım, temizlik ve endüstriyel ürünlerde katkı maddesi olarak kullanılmakta, iç ortam havası ve atmosferde yüksek seviyelere ulaşabilmektedirler. Bu çalışmada, insanların en çok vakit geçirdiği beş farklı iç ortamdan (oturma/yatak odaları, ofisler, sınıflar, arabalar) ve siloksanlara maruz kalma olasılığı yüksek olan diğer ortamlardan (kuaför ve berber salonları) iç ortam havası ve toz örnekleri toplanmıştır. Eşzamanlı olarak dış hava örnekleri de toplanmıştır. İç ortam hava konsantrasyonlarının belirlenmesi için pasif örnekleme yöntemi kullanılmıştır (örnekleme süresi=1 hafta). İç ortam toz örnekleri elde taşınabilir bir elektrik süpürgesi kullanılarak toplanmıştır. Tüm örnekler yedi siloksan bileşiği (L3, L4, L5, D3, D4, D5 ve D6) için analizlenmiştir. İç ortam ΣVMS konsantrasyonları metreküpte 1526-449836 nanogram arasında değişmiştir. Dış havadaki konsantrasyonların ise önemli ölçüde daha düşük olduğu gözlenmiştir (aralık: metreküpte 236-9869 nanogram). Ortalama iç ortam havası/dış hava konsantrasyon oranları birden büyüktür (aralık:16,8-183). Bu sonuç VMS'nin önemli ölçüde iç ortamdan kaynaklandığını göstermektedir. İç ortam tozu ΣVMS konsantrasyonları gramda 354-40852 nanogram arasında değişmiştir. İç ortam havası, dış hava ve içortam tozu örneklerinde baskın VMS D5'tir. En yüksek ortalama iç ortam havası ve toz ΣVMS seviyeleri berber ve kuaför salonlarında ölçülmüştür. En düşük ortalama ΣVMS seviyeleri ise iç ortam havası için sınıflarda, iç ortam tozu için ise evlerde ölçülmüştür. VMS bileşiklerinin iç ortam havası ve tozu arasındaki faz dağılımları da incelenmiştir. Ölçülen ve model ile hesaplanan iç ortam tozundaki VMS konsantrasyonları arasında önemli ölçüde korelasyon olduğu gözlenmiştir (p<0.01, doğru eğimi=0.97). Hesaplanan iç ortam tozu VMS konsantrasyolarının ölçülen değerlerden ortalama olarak 4.5 kat daha düşük olduğu bulunmuştur.