Aşırı Yağışlara Karşı Mekansal Kırılganlık Düzeyleri Bağlamında Kentteki Açık-Yeşil Alan Varlığının Değerlendirilmesi(İzmir Örneği)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ezgi GÖZTOK

Danışman: Mediha Burcu Sılaydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünya gündeminde yerini koruyan ve etkilerinin biyolojik, ekolojik ve toplumsal tüm sistemlerde yoğun bir şekilde yaşandığı iklim değişikliği, günümüzde oldukça önemli küresel bir sorundur. İklim değişikliğinin olumsuz etkileri, kent ve kentte yaşayanları tehdit etmektedir. İklim değişikliğinin kentlerdeki başlıca etkisi, aşırı hava olaylarının sıklığında ve şiddetindeki artış olarak karşımıza çıkmaktadır. Son yıllarda iklim değişikliği sonucunda meydana gelen aşırı yağışlar, kentlerde sel ve taşkın afet riskini artırmaktadır. Kentin mekânsal yapısı, iklim değişikliğine bağlı şiddeti ve sıklığı artan yağışlara karşı daha kırılgan hale getirmektedir. Kent ölçeğinde yapılı ve doğal çevrenin durumu, iklime bağlı etkilere karşı kentsel kırılganlığı belirleyen en önemli faktörlerden biridir. Buna karşılık yoğun ve yüksek yapılaşma, yetersiz açık alan, artan oranda geçirimsiz yüzey ve düşük açık-yeşil alan oranları kırılganlığı artıran başlıca unsurlardır. Bu nedenle yeşil alanlar, kırılganlığın azaltılarak kentsel dirençliliğin artırılmasında önemli rol oynamaktadır. Tezde, örnek alan olarak seçilen İzmir'in merkez ilçelerinin mahalle bazında aşırı yağışlara karşı mekânsal kırılganlık düzeyleri tespit edilerek mevcut yeşil alan varlığının dağılımı 2 aşamada değerlendirmeye alınmıştır. Mekânsal kırılganlık ile ilişkili olarak yapılan ilk değerlendirme sonucunda, tez kapsamında ele alınan 388 mahallenin 186 tanesi açık-yeşil ihtiyacı bakımından 1. öncelikli alan, 92 tanesi 2. öncelikli alan, 41 tanesi 3. öncelikli alan ve 69 tanesi öncelik gerektirmeyen alan olarak saptanmıştır. İkinci değerlendirme sonucunda ise, 1.öncelikli alanlara odaklanılarak 186 mahallenin 40 tanesi 1.derece müdahale alanı, 90 tanesi 2.derece müdahale alanı ve 56 tanesi 3.derece müdahale alanı olarak tespit edilmiştir.