Özdere-Gümüldür (İzmir) çevresinde Menderes Masifi kayalarının yaşı ve yapısal özellikleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: HASAN MOHAMMED ALI ALI

Danışman: TALİP GÜNGÖR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Özdere – Gümüldür yöresinin metamorfik kayaçları, bölgenin yaşını ve deformasyon özelliklerini ortaya çıkarmak amacıyla incelenmiştir. Kayaçlar, doğuya eğimli Özdere mylonitik makaslama zonu tarafından iki tektonik dilime ayrılmıştır. Taban bloğu (Özdere Şistleri) granat-muskovit şistlerden, tavan bloğu (Zindan Şistleri) ise altta klorit-biyotit-granat şistlerden ve üstte fillit ve kalk-şist arakatkılı kuvars-muskovit-kloritoid-kyanit şistlerden oluşmaktadır. Mermerler, metadolomitler ve dolomitik mermerler gibi metakarbonatlardan oluşan Kargıcak mermerleri, alttaki bulunan şist birimlerini tektonik olarak üzerlemektedir. Bölgenin kinematik analizi, tektonik yapıların hareket yönlerine göre güneye doğru bir hareket mekanizması olduğunu açıkça göstermektedir. Her iki tektonik dilimin çizgisel dokusu baskın bir kuzey-güney yönlemin olduğuna işaret etmektedir. Petrografik analize göre, genel mineral topluluğu, metamorfik derecenin klorit, biyotit ve granat alt fasiyes koşullarını veren Barrovian tipi yeşilşist fasiyesinde olduğunu ve her iki tektonik dilimin de retrograd metamorfik fazlar geçirdiğini göstermektedir. Özdere ve Zindan şistlerindeki kırıntılı zirkonlar ilk kez U-Pb yaşlandırma yöntemi kullanılarak LA-MC-ICP-MS ile yaşlandırılmıştır. Özdere Şistlerinin yaş dağılımı 621 Ma Neoproterozoik (%80.2) ile temsil edilmiştir. En genç uyumlu 206Pb/238U yaşlarının ağırlıklı ortalaması 523 ± 15 Ma'dır. Zindan Şistlerinin yaş dağılımı 619 Ma Neoproterozoik (%63.9) olarak zirve yapmaktadır. En genç yaşlar 361.5 ± 4.9 Ma'dır. Kırıntılı zirkon dağılımı açısından değerlendirildiğinde, MM ve çalışma alanı arasındaki zirkon popülasyon yaşlarının benzerliği, Özdere - Gümüldür bölgesinin daha önceki çalışmalarda önerildiği gibi CBU'ya değil, Menderes Masifine ait olduğunu göstermektedir.