12 EYLÜL SONRASI DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNDE ÖNEMLİ BİR DÖNÜM NOKTASI: SİYASİ YASAKLARIN KALDIRILMASI VE 1987 HALK OYLAMASI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ANIL BIÇAK

Danışman: HAKKI UYAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

12 Eylül 1980 darbesi, Türk demokrasi tarihi için önemli bir milat idi. Ülke genelinde hakimiyet kuran askeri yönetim, partiler ve siyasetçiler için radikal kararlar almaktan geri kalmadı. Siyasetçilere kesilen faturanın en önemlisi 1982 Anayasasının geçici 4. maddesi ile getirilen 5 ve 10'ar yıllık siyaset yasakları oldu. Ayrıca kabul edilen 2969 sayılı kanun da aynı siyasi kadroya birtakım sınırlamalar getiren ve siyasi yasakları pekiştiren bir diğer düzenleme idi. Yasaklı siyasilerin siyaset sahnesinden ayrılmamaları, perde arkasında olmakla birlikte "partisiz kalmamaları" ve demokratikleşme sürecinin işlemesi söz konusu yasakların uygulama zeminini giderek yitirmesine neden oldu. 2969 sayılı kanunda bir revizyona gidilmesi siyasi yasakların ilk mağlubiyetiydi. Anayasanın geçici 4. maddesinin kaldırılması ise uzun süren "pazarlıklara" ve bir halk oylamasına konu olacaktı. Bu bağlamda tez; askeri rejimin getirdiği siyasi yasakların kaldırılmasına giden süreci, tüm aşamaları ile birlikte ele almaktadır. Anahtar Kelimeler: 12 Eylül, Siyasi Yasak, 1987 Halk Oylaması, Geçici 4. Madde, 2969