Kent içi ulaşım sistemlerinde yaya hareketlerinin modellenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET ÇAPUTCU
Danışman: BURAK ŞENGÖZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yaya hareketliliği kent içi trafiğini oluşturan temel bileşenlerden biridir. Bir ulaştırma türü olarak yaya hareketleri (yürüme), kentsel ulaşımda oldukça büyük bir paya sahiptir. Nitekim, ev, iş veya okul gibi bir başlangıç noktasından hareket eden bir kişi, yolculuğunun en azından bir bölümünü yürüyerek gerçekleştirmekte; herhangi bir toplu taşıma sistemini kullanması halinde erişim amacıyla yürümek durumundadır. Dolayısıyla, kentsel alanlar içerisindeki yol ağı üzerinde bulunan kaldırımların yayalara sunacağı hizmet kalitesi kent nüfusunun yolculuklarını güvenli ve konforlu biçimde gerçekleştirebilmesi bakımından son derece önemlidir. Öte yandan ülkemizde, yayalar tarafından da kullanılmakta olan kent içi yolların birçoğu, standart dışı kaldırım uygulamalarından kaynaklanan çeşitli sorunlarla karşı karşıyadır. Kaldırım bulunmaması, genişliğinin yetersiz olması, kural dışı işgallerin bulunması ve gereksiz kot değişimleri göstermesi olarak özetlenebilecek söz konusu sorunlar, seçilmiş etüt sahaları özelinde ele alınmış; yaya ve taşıt hareketleri yüksek ölçüm hassasiyetine sahip lazer tarama cihazları yardımıyla incelenmiştir. Toplanan verinin işlenmesi ve analizinde çeşitli yazılım ve bilgisayar algoritmalarından yararlanılmıştır. Üç ayrı sorunlu yol kesiminden elde edilen değerler, standarda uygun kabul edilen bir kontrol yol kesimine ait olanlar ile karşılaştırılmıştır. Çalışmada varılan sonuçlar, sık aralıklarla değişen kaldırım genişlikleri ve yüksekliklerinin yaya yürüme hızı ve hizmet seviyesini olumsuz etkilediğini; yer yer yol platformu üzerinde yürümek durumunda kalan yayaların büyük konforsuzluk yaşadığını ve güvenlik risklerine maruz kaldığını göstermektedir. Kaldırım sorunları, ayrıca, gerek birbirine paralel seyreden yaya ve taşıt trafiği arasında gerekse birbirine ters yöndeki taşıt akımları arasında çatışma durumları doğurmakta; taşıt hızlarını olumsuz etkileyerek yoldaki yolculuk direncinin artmasına neden olmaktadır.