Çin'in Orta ve Doğu Avrupa ülkelerine yönelik dış politikası

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Avrupa Birliği (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YİĞİT YAMANLAR

Danışman: BERNA KIRKULAK ULUDAĞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

2007-2009 küresel finansal krizin Orta ve Doğu Avrupa (ODA) ülkeleri üzerindeki olumsuz etkisi ve Çin'in Avrupa'da ekonomik ve siyasi etki alanını arttırma arzusu, Çin ve ODA ülkeleri arasında ikili ve çok taraflı işbirliğinin gelişimine zemin hazırlamıştır. Çin, 2012'de kendi liderliğinde başlattığı Çin-ODAÜ İşbirliği Platformu aracılığıyla ODA ülkeleri ile bölgesel işbirliğinin ana çerçevesini şekillendirmeye çalışmaktadır. Bu tez, 2007-2009 küresel finansal kriz sonrasında Çin'in ODA ülkeleri ile olan siyasi, ekonomik ve ticari ilişkilerini merkantilist politikalar kapsamında incelemektedir. Tez, özellikle Çin'in ODA ülkeleri ile ekonomik faaliyetlerinde öne çıkan merkantilist iktisadi düşüncelere dayanan stratejilerini ve uygulamalarını detaylı bir şekilde ele almaktadır. Tez, Çin'in siyasi ilişkilerinin yoğun olduğu ODA ülkeleri ile siyasi ilişkilerinin yoğun olmadığı ODA ülkelerine yaptığı yatırımlar, işbirlikleri ve Çin'i siyasi açıdan desteklemeleri hususlarında herhangi bir anlamlı farklılığın olup olmadığını betimsel istatistikler, korelasyon analizi ve t-testleri kullanarak tespit etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca tez, ODA ülkelerinin Çin'e karşı ticaret açığını yıllar itibari ile incelemekle birlikte bu ülkelerdeki büyük altyapı ve inşaat projelerinde yer alan Çinli şirketlerin özelliklerini, yatırım tutarlarını ve yatırım yaptıkları sektörleri kapsamlı olarak ele almaktadır. Tezde, Çin'in yakın ve yoğun siyasi ilişkiler yürüttüğü ODA ülkelerine daha fazla yatırım yaptığı ve onlar ile ikili işbirliğini daha fazla derinleştirdiği ve ayrıca Çin ile daha yakın ve yoğun siyasi ilişkilere sahip ODA ülkelerinin, Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi ve BM Genel Kurulu'nda Çin'e karşı sunulan ortak bildirileri daha az desteklediği sonucuna varılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Çin, Orta ve Doğu Avrupa Ülkeleri, Çin-ODAÜ İşbirliği Platformu, Merkantilizm, Kuşak ve Yol Girişimi