Sermaye Piyasalarından Elde Edilen Gelirlerin Vergilendirilmesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme: ABD - Türkiye

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET CEM AVCI

Danışman: Ayşe Günay Bekar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sermaye piyasaları, ekonomi içerisinde sermayenin dolaşımını sağlayan piyasalardır. Bu piyasaların önemi zaman içerisinde, ekonomik ve teknolojik gelişmeler ile artmıştır. Küresel ekonomideki lider konumu gereği ABD çoğu zaman bu gelişmelerin yaşandığı ülke olarak sermaye piyasalarının düzenlenmesi ve vergilendirilmesi konularında canlı tartışmalara sahne olmuştur. Bu sebeple çalışmamızda Türkiye ile karşılaştırılmak üzere ABD seçilmiştir. Üç bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünde öncelikle sermaye piyasaları genel ekonomi içerisinde konumlandırılarak, sermaye piyasalarında faaliyet gösteren kurumlar ele alınmıştır. Kurumların ele alınmasında, özellikle kamusal nitelikli kurumlar açısından ABD ve Türkiye'de faaliyet gösteren sermaye piyasası kurumları hakkında bilgi verilmiş ve ardından vergilendirmeye konu geliri yaratan sermaye piyasası araçları incelenmiştir. İkinci bölümde ABD'de sermaye piyasalarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi, başlangıçta genel hukuk sistemi ele alınarak incelenmiş, daha sonra ABD'de gelir ve kurumlar vergisi uygulaması hakkında bilgi verilerek sermaye piyasalarından elde edilen gelirlere yönelik özel düzenlemeler ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise bir önceki bölümdeki düzen takip edilerek Türkiye'de sermaye piyasalarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi konusu, ABD ile kıyaslanarak incelenmiştir. Çalışmamızın sonuç kısmında ABD ile kıyaslandığında Türkiye'de sermaye piyasalarından elde edilen gelirlerin daha etkin vergilendirilebilmesine yönelik önerilerimize yer verilmiştir.