1990 sonrası türkiye'de queer sanat, direnç ve itiraz stratejileri


Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARZU OTO

Danışman: Borga Kantürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'de güncel sanat tartışmalarının başladığı 90'lı yıllar görece özgürlüklerin yaşandığı, kimlik ve farklılıkların ortaya konduğu, sivil hareketlerin güçlendiği yıllar olmuştur. 90'lı yıllarda yaşanan kırılmayla birlikte bugün Türkiye'de üretim yapan güncel sanatçılara şekil verdiğini ve bugün güncel sanatçıların hala bu mirastan faydalandıklarını söylemek mümkün. 2000'li yılların özellikle ikinci yarısında farklı toplumsal dinamiklerle queer ve feminist bir bakışa sahip olan birçok sanatçıdan ve bir sanatçı kuşağını yetiştiren dinamiklerden bahsedilmeye başlandı. Toplumsal cinsiyet konusunda yapılmış güncel sanat çalışmaları kendi itiraz dilini, reflekslerini ve estetiğini kurarken, buna uygun sergileme modelleri de geliştirmiştir. Queer sanat, heteronormatif değerleri, toplumsal cinsiyet rejimini, cinselliği problem eden, bu bağlamda nosyonlar, yaşam pratikleri ve alışkanlıklara ilişkin eleştiri ve tartışmaları içeren bir perspektife sahiptir. 90'lı yıllarda tartışılmaya başlanan queer teorinin ele aldığı kadın ve erkek cinsiyet sabitleri, ikili cinsiyet rejimi tartışmalarını odağı haline getirmiştir. Feminist kuramın eleştirisi olarak doğmuş postyapısalcı bir kuram olan queer teori cinsiyet ve cinselliği iktidar ilişkileri içerisinde ele alır ve inceler. Bu çalışma Türkiye'de toplumsal cinsiyet tartışmalarına zemin hazırlayan toplumsal kültürel dinamikleri incelemeyi, bu bağlamda üretilmiş sergi, pratik ve içerikleri araştırmayı hedeflemektedir. Anahtar Sözcükler: Queer, Feminizm, Güncel Sanat, Toplumsal Cinsiyet, Direnç