Gastronomi temalı reklam filmlerinin algı üzerine etkisinin nörogastronomi bağlamında değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE KAYABAŞI

Danışman: Pınar Işıldar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Yüksek Lisans Tezi Gastronomi Temalı Reklam Filmlerinin Algı Üzerine Etkisinin Nörogastronomi Bağlamında Değerlendirilmesi Ayşe KAYABAŞI Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Gastronomi ve Mutfak Sanatları Anabilim Dalı Gastronomi ve Mutfak Sanatları Programı Gastronomi sosyokültürel değerlerin iletilmesinde kritik rol oynayan bir bilimdir. Yiyecek-içeceklerin hazırlanması, sunumu ve tüketimi, toplumun kültürel kimliğinin bir parçasıdır. Bu süreçlerin reklamlarla nasıl aktarıldığı önemli bir araştırma konusudur. Reklamlar günümüzde bu sosyokültürel değerleri yayma konusunda güçlü bir etkiye sahiptir. Özellikle gastronomi temalı reklamlar gıda sektöründe ve toplumda derin etkiler yaratır; yiyecek-içeceklerin görsel, işitsel ve hatta duygusal unsurlarını kullanarak tüketici algısını şekillendirir. Gastronomi temalı reklamların algı üzerindeki etkisini daha derinlemesine anlamak için nörogastronomi bağlamında incelemek mümkündür. Nörogastronomi yiyecek tüketiminin beyin aktivitesini ve lezzet algısını araştırır. Tez çalışması gastronomi temalı reklam filmlerinin bireylerin algısı üzerindeki etkisini nörogastronomi bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemi çerçevesinde tasarlanmış ve Necmettin Erbakan Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Anabilim Dalı'ndaki yüksek lisans öğrencileriyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Toplamda 20 katılımcı ile yapılan görüşmelerden elde edilen veriler içerik ve betimsel analiz yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularında nörogastronomi ve algı üzerine temalar ve kodlamalar yapılmış; 27 kod ve 4 ana tema tespit edilmiştir. Bu temalardan işitme temasının algının şekillenmesinde önemli bir rol oynadığı tespit edilmiştir. İşitme teması altında öne çıkan ses ve çıtırtı kodları da katılımcıların ürünü deneyimleme ve satın alma algılarını etkilemiştir. İşitme teması algıyı en çok etkileyen tema olurken, koku teması en az etkili bulunmuştur. Gastronomi reklamları iştah açıcı ve ilgi çekici bulunmuş, deneyimleme isteği uyandırmıştır. Sonuçlar gastronomi temalı reklamların algı yönetimi ve nörogastronomi ilişkisi bağlamında başarılı olduğunu, katılımcıların algılarını pozitif yönde değiştirdiğini ve satın alma niyetlerini etkilediğini göstermektedir. Tez, nörogastronominin reklam stratejilerinde başarılı bir şekilde kullanılabileceğini ortaya koymaktadır. Verilerin ışığında gastronomi ve reklam alanlarına öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Nörogastronomi, Algı, Reklam, Algı Yönetimi, Gastronomi Reklamları