Karaciğer kanserinde MikroRNA-2110'un FOXM1 transkripsiyon faktörünün anlatımına etkisinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREMNUR ÇAĞLAYAN
Danışman: PELİN BALÇIK, İREM YALIM CAMCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hepatosellüler Karsinom (HCC), karaciğer kanserinin en büyük alt grubunu oluşturmakta ve kansere bağlı ölümlerde üçüncü sırada yer almaktadır. Forkhead Box ailesinin üyesi olan FOXM1 transkripsiyon faktörü, hücre döngüsünde rol almaktadır ve çeşitli kanser türlerinde tümör progresyonu, hücre proliferasyonu ve metastaz süreçleriyle ilişkilendirilmektedir. FOXM1'in HCC gelişiminde onkogen olarak rol oynadığı belirlenmiştir. MikroRNA'lar (miRNA'lar), yaklaşık 20-23 nükleotid uzunluğunda, hedef mRNA'ların 3'UTR bölgelerine bağlanarak gen ifadesini baskılayan, post-transkripsiyonel düzeyden düzenleme sağlayan küçük kodlanmayan RNA molekülleridir. MiRNA-2110, kanserde potansiyel bir düzenleyici molekül olarak dikkat çeken, işlevi tam olarak aydınlatılmamış bir miRNA'dır. In-silico analizler, miRNA-2110'un FOXM1 geninin 3'UTR'sini hedeflediğini göstermektedir. Literatürde miRNA-2110'un HCC'deki fonksiyonu ve FOXM1 üzerindeki olası düzenleyici etkisine ilişkin veri bulunmamaktadır. Bu çalışmada, miR-2110 transfekte edilmiş HCC hücrelerinde FOXM1 protein ifadesinin anlamlı düzeyde azaldığı saptanmıştır. Bu amaçla FOXM1 3'UTR bağlanma bölgeleri içeren plazmid üzerinde bağlanma dizileri yönlendirilmiş mutasyon ile silinmiştir. Mutasyonlar, Sanger dizileme ile doğrulanmış ve hedef bölgelerin yapısal bütünlüğü analiz edilmiştir. FOXM1'in HCC üzerindeki etkileri ve mikroRNA-2110'un terapötik potansiyeli ele alındığında tez çalışması kapsamında, HCC progresyonunda önemli olan FOXM1 transkripsiyon faktörünün post-transkripsiyonel regülasyonunun miRNA-2110'nın direkt regülatör olarak rol oynadığı belirlenmiştir.