Küreselleşme bağlamında devletin değişen rolü ve çalışma hayatına etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESRİN CEVGİN GÖÇ
Danışman: FARUK SAPANCALI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:20.yy'ın son çeyreğinden itibaren toplumların sosyal ve ekonomik yapılanmaları hızlı bir değişim sürecine girmiştir. Bu değişim sürecinden temel toplumsal kurumlardan biri olan devletin de yerine getirdiği işlevler ve üstlendiği roller etkilenmiştir. Bu değişimlerin temelinde 1970'li yıllarda ortaya çıkan ekonomik kriz ve krizden çıkmak için üretilen politikalar ile teknolojik yenilikler, dünya ekonomik sisteminin gerek aktörler gerekse nitelik olarak değişmesi ve sermayenin uluslararasılaşması anlamında küreselleşme olgusu vardır. Bu gelişmeler ekonomik ve sosyal sistemin bir alt sistemi olan çalışma ilişkilerinde de kendisini göstermiştir. Son yirmibeş yılda çalışma ilişkileri alanında tartışılan en önemli konu uluslararası rekabetin, teknolojik yeniliklerin ve işgücünün farklılaşması sonucunda çalışma hayatında nasıl bir değişimin gerçekleş(tiği)eceği ve bunun, çalışma ilişkilerinin tarafları açısından ne gibi sonuçlar doğuracağı olmuştur. Oldukça kapsamlı incelemelere tabi tutulmuş olan bu konuda, devletin, ekonomik ve sosyal hayatta üstlendiği rol ve işlevleri ile çalışma ilişkilerinin esneklik arayışları çerçevesinde yeniden yapılanma süreci içinde olduğu, ortak kanıyı teşkil etmektedir. Devletin esneklik talepleri ve liberal görüşler doğrultusunda şekillenen yeni konumunda, devletin ekonomik ve sosyal hayata müdahalesinin ez aza indirgenerek çalışma hayatında çalışanları koruyucu düzenlemeler yapmaktan kaçınmasına ve sosyal devlet anlayışı sonucu oluşan kazanımlar hususunda da bir gerilemenin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, veri olarak aldığımız sosyal devletin, yaşanan küreselleşme olgusunun gerek iş dünyasına gerekse toplumsal yaşama ve kurumlara getirdiklerinden ne yönde etkilendiği tespit etmektir. Bu doğrultuda, küreselleşme ve devlet olguları kavramsal çerçevede ele alındıktan sonra tarihsel gelişimleri göz önünde bulundurularak, küreselleşme bağlamında devletin üstlendiği rol ve işlevlerdeki dönüşüm, piyasa mekanizmasının egemenliğini sağlamanın araçları olan yapısal uyum politikaları ve özelleştirme uygulamaları çerçevesinde değerlendirilmiş, bunların çalışma hayatındaki sonuçları incelenmiştir. Son olarak da, Türkiye'de devletin kuruluş aşamasından itibaren ekonomik ve sosyal hayatta üstlendiği roller ile 1980 sonrasında dünyadaki eğilime paralel olarak bunların değişimi incelenmiş, ayrıca, yaşanan küreselleşme olgusunun nasıl değerlendirildiğinin tespiti amaçlanmıştır.