Kastamonu geleneksel yazma baskıcılığı ve Cemil Kızılkaya ahşap kalıp baskı koleksiyonunun değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLA SÖKMEN

Danışman: OYA SİPAHİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yazmacılık, farklı renklerde, çeşitli boya türleri kullanılarak kumaş üzerine, elle çizilerek ya da ahşap kalıplar vasıtasıyla belirli kompozisyonlarla yapılan bir süsleme sanatıdır. Anadolu'nun en eski geleneksel el sanatlarından biri olan yazmacılık geçmişten günümüze her yörede farklı üsluplarda, desen ve kompozisyon özellikleri ile karşımıza çıkmaktadır. Yazmalardaki motifler genellikle yaşanılan bölgenin özelliklerini yansıtmaktadır. Kültürel birikimin bir sonucu olarak ortaya çıkan bu motifler, geçmiş ile gelecek arasında köprü vazifesi yapmaktadır. Tarihten günümüze yazmacılık sanatına ait ahşap kalıpların en güzel örnekleri Tokat ve Kastamonu'da görülmektedir. Kastamonu geleneksel baskı sanatının gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için geçmişinin bilinmesi gerekmektedir. Yapılan bu araştırmada yazmacılık sanatına katkıda bulunmak ve yazmacılık sanatını tanıtma amaçlanmıştır. Araştırmalar sırasında, Kastamonu baskıcılığının tarihsel gelişimi hakkında bilgi edinilmiştir. Yazmacı ustası Cemil Kızılkaya'ya ait kalıplar ve Kastamonu Etnografya müzesinde bulunan kalıplar incelenmiştir. Araştırmada Kastamonu baskıcılığına ait ahşap kalıpların belgelenmesi ve motifsel özelliklerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Anahtar Kelimeler: Yazmacılık, El Sanatları, Türk El Sanatları, Ahşap Kalıp, Kastamonu