Okul psikolojik danışmanları için Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Öz-yeterlik Ölçeği'nin geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKEM BAŞARAN
Danışman: Diğdem Müge Siyez
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, okul psikolojik danışmanları için Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Öz-Yeterlik Ölçeği'nin geliştirilmesi ve geçerlik-güvenirlik çalışmalarının yapılmasıdır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilmiş Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Öz-Yeterlik Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Öz-Yeterlik Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik çalışması için 1113 kişiden oluşan veri seti random olarak ikiye bölünmüş ve birinci düzey DFA 550, ikinci düzey DFA 563 kişilik veri seti üzerinden yapılmıştır. Birinci düzey DFA uyum değerleri GFI .93, AGFI .90, RMSEA .06, SRMR .04, TLI .94 ve CFI .96; ikinci düzey DFA uyum değerleri ise GFI .91, AGFI .87, RMSEA .07, SRMR .05, TLI .93 ve CFI .94 olarak bulunmuştur. Buna göre, birinci düzey DFA sonucunda uyum değerlerini bozan maddeler elenerek sonuçta her bir boyutta 3'er maddenin bulunduğu 6 boyut (kariyer bilgi kaynakları, bireyle/grupla psikolojik danışma, program geliştirme ve uygulama, bireyi tanıma ve değerlendirme, kariyer gelişim kuramları, etik) ve 18 maddeyi içeren ölçek oluşturulmuştur. İkinci düzey ölçme modelinin uyum değerlerine göre ise genel bir kariyer psikolojik danışmanlığı öz-yeterliğini ölçen ölçme modeli, kabul edilebilir bir model olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, her bir faktörün kendisini meydana getiren maddeleri doğru biçimde temsil ettiği ve 18 maddelik 6 faktörlü modelin veri ile iyi uyum gösterdiği sonucu çıkartılmıştır. Ardından KPDÖÖ'nün yakınsama geçerliğini ortaya koyan AVE değerleri hesaplanmış, alt boyutlarının iç tutarlılığı Cronbach Alpha katsayısı ve yapısal güvenirliği gösteren bileşik güvenirlik katsayıları hesaplanarak ortaya konmuş ve madde toplam korelasyonları hesaplanmıştır. Araştırmanın sonucunda; toplam ölçek için yakınsama geçerliği katsayısı (AVE) .78, Cronbach Alpha katsayısı .94, alt ölçek Cronbach Alpha değerleri .76 ile .83 aralığında, alt ölçek madde toplam test korelasyonları .58 ile .73 aralığında, bileşik güvenirlik katsayısı .96, ölçeği oluşturan 18 maddenin madde toplam test korelasyonları ise .57 ile .77 aralığında bulunmuştur. Sonuç olarak, geliştirilen Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Öz-Yeterlik Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Kariyer Psikolojik Danışmanlığı, geçerlik, güvenirlik, ölçek geliştirme, öz-yeterlik.