Bilişsel Olarak Zorlayıcı Etkinlikler Yoluyla 7. Sınıf Öğrencilerinin Matematiksel Akıl Yürütmelerinin Geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE TOKGÖZ
Danışman: Sibel Yeşildere İmre
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:PISA ve TIMMS gibi ulusal sınavlarda zor sorulardan ziyade düşünme süreçlerinin önemsendiğini görmekteyiz. Bu süreçlerin iyi bir şekilde öğrenilmesi ve bu sınavlara uyum sağlama açısından bakıldığında derslerde kullanılan matematik etkinliklerinin önemi ortaya çıkmaktadır. Çoğu araştırmacı da öğrencilerin akıl yürütmelerinin gelişiminin farklı öğretim yöntemleriyle nasıl yapılacağı üzerinde çalışmalar yapmışlardır. Alanyazındaki çalışmalar doğrultusunda, bu çalışmanın amacı bilişsel olarak zorlayıcı etkinlikler yoluyla 7. Sınıf öğrencilerinin matematiksel akıl yürütmelerinin geliştirilmesidir. Bu araştırmada öğrencilerin matematiksel akıl yürütmelerinin bilişsel olarak zorlayıcı etkinliklerle geliştirilmesi amaçlandığından nitel araştırma yöntemlerinden durum araştırması yöntemi seçilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını, Van ilinde bir devlet ortaokulunda öğrenim görmekte olan, uygun örnekleme yöntemiyle seçilmiş on iki 7. Sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada üç adet veri toplama aracı kullanılmıştır. İlk veri toplama aracı öğrencilerin matematiksel akıl yürütmelerinin incelenmesi amacıyla hazırlanan matematiksel akıl yürütme ön testidir. İkinci veri toplama aracı öğrencilerin matematiksel akıl yürütmelerinin geliştirilmesine yönelik hazırlanan bilişsel olarak zorlayıcı etkinliklerdir. Üçüncü veri toplama aracı ise uygulama sonrasında öğrencilerin matematiksel akıl yürütmelerindeki değişimi belirleme amacıyla oluşturulan matematiksel akıl yürütme son testidir. Araştırmanın veri analizleri, bilişsel olarak zorlayıcı etkinliklerin uygulanmasının öğrencilerin matematiksel akıl yürütmelerini geliştirdiğini göstermektedir. Araştırmada öğrencilerin metni okuma, yorumlama ve bağlamı anlama, göze çarpan miktarları ve aralarındaki ilişkileri belirleme, miktarlar arasındaki ilişkilerin cebirsel temsillerini kullanma, hesaplamaları ve işlemleri uygulama ve sonuçlarını kontrol etme ve son olarak ikna edici açıklamalar yapma yetkinliklerinde gelişim gösterdikleri ortaya çıkmıştır. Araştırma sonunda elde edilen verilerle öğrencilerin cebir konusunda matematiksel akıl yürütmelerinin gelişimi için uygulanan bilişsel olarak zorlayıcı etkinliklerin etkisi ve süreç gelişimi konusunda alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.