Afet yönetiminde temel ve stratejik ortaklar arası koordinasyonun analizi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afet Yönetimi (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEKTAŞ SARI

Danışman: Yunus Emre Özer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde afet ve acil durumların birey ve toplumlar üzerindeki olumsuz ve yıkıcı etkileri her geçen gün artarak devam etmektedir. Afetler etkilediği bölge ölçeğine göre, yerel, ulusal veya uluslararası kaynak ve kapasitelere ihtiyaç duyulabilecek sonuçları ortaya çıkartmaktadır. Meydana gelen bu sonuçlar afet yönetiminin tüm evrelerinde, başarılı bir yönetim stratejisi ortaya koyabilmek için iş birliği ve koordinasyon halinde hareket edilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de afet yönetim sürecinde görev alan aktörler arasındaki koordinasyon çalışmalarını tespit etmek, koordinasyon problemlerinin neler olduğunu ortaya koymak ve çözüm önerileri sunmaktır. Araştırmanın yöntemi, nitel araştırmalar içerisinde yer alan fenomenolojik desendir. Amaçlı örneklem yöntemi kullanılarak, Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) içerisinde yer alan bakanlıklar ve sivil toplum kuruluşlarından toplamda 31 kişi ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcı dışlama kriterleri, yönetici pozisyonunda çalışmayanlar, üç yıldan az süredir çalışanlar ve herhangi bir afete müdahalede bulunmamış olanlar şeklinde belirlenmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA20 nitel analiz programı kullanılarak çözümlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, koordinasyon temasına ait problem kategorileri; olay komuta sistemi, liderlik, kaynak yönetimi, haberleşme ve sosyal medya kullanımı alt başlıklarında bir araya gelmiştir. Sonuç olarak görüşme yapılan afet yönetim kurumlarında, koordinasyon çalışması adı altında, tatbikat ve eğitimlerin yapıldığı ancak koordinasyonun iletişim ve iş birliği olarak açıklandığı görülmektedir. Tüm kategorilerde koordinasyona yönelik en yoğun problemler, görev belirsizlikleri, TAMP uygulama sorunları, çok başlılık, yetki karmaşası, görünür olma çabası, eğitimli personel eksiği, bilgi yokluğu, bilgi kirliliği ve provokasyon şeklinde tespit edilmiştir. Her bir kategoriye yönelik standart koordinasyon eğitimleri ve afetlerde sosyal medya okur yazarlığı eğitimleri düzenlenmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Koordinasyon, İş Birliği, Afet, Afet Yönetimi