Bir grafik ürün olarak üretim biçimleri bakımından Türkiye fanzinleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ORKUN DESTİCİ

Danışman: BORGA KANTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsanlar tarih boyunca bir arada yaşamış, bir arada yaşayarak toplumları oluşturmuş ve soylarını bu şekilde sürdürmüşlerdir. Bu bir arada yaşama tecrübesi, ilerleyen zamanlarda coğrafya, inanç vb gibi başka pratiklerle de birleşerek bir bütünü oluşturmuş ve bunun neticesinde kültürler oluşmuştur. Toplumları bir arada tutmanın en önemli dinamiklerden biri olan kültür, toplumların yaşayış tarzlarını oluşturarak nesiller boyunca aktarılmış ve böylece kalıplaşan kurallar haline gelmişlerdir. Kültürü oluşturan bu kurallar, toplumdaki her birey tarafından doğal yollarla uyulan ya da uyulması beklenen kurallar olmuştur. Toplumları oluşturan insanlar, çeşitli sebeplerle yine o toplum içinde daha dar alanlarda gruplaşabilir ve/veya toplumlara yeni gruplar dahil olabilir. Toplum içinde, toplumdan daha küçük yapıda olan bu grupların bir kısmı, o toplum ile eş ve eş zamanlı olarak hareket ederken, bir kısmı aksi yönde hareket edebilir. Her iki türlü de olabilen bu gruplar altkültür olarak tanımlanır. Çeşitli ortak fikir, görüş, beğeni ve hareketler çerçevesinde bir araya gelip gruplaşarak oluşan altkültürlerin en önemli amaçları, varlıklarını sürdürmek, alanlarını genişletmek ve hedeflerine ulaşmaktır. Türkiye, Osmanlı Devleti'nden bu yana çeşitli altkültürleri barındırmış ve bunun önemli bir kısmını gençler oluşturmuştur. 1980 Askeri Darbe sonrasında Türkiye'ye yerleşen neo-liberal ekonomi-politiğin etkisi altında yetişen gençlerin bir kısmı, yine bu politika ile birlikte gelen metal ve punk müzik çevrelerinde bir altkültürün oluşmasını sağlamışlardır. Bu altkültürler, heterojen olmasıyla birlikte muhafazakar özellikleri de yüksek derecede barındıran Türkiye toplumunun kültür ve yaşayış biçiminin çok uzağında olmasına rağmen birçok genç tarafından benimsenmiş, çoğunlukla da çok şiddetli tepkilerle karşılaşmıştır. Çeşitli altkültürlere dahil olan ve bu altkültürlerin yaşam pratikleriyle hayatlarını sürdüren gençler kendilerini, içinde yaşadıkları topluma çeşitli şekillerde ifade etmişlerdir. Bu çalışmanın amacı, metal ve punk altkültürüyle gelişen ve Türkiye'de 25 yıllık bir geçmişe sahip olan, bu 25 yıllık tarihin önemli bir döneminin sosyolojik, kültürel, sanatsal ve hatta siyasi durumunu belgeleyen fakat buna rağmen bugüne kadar üstünde durulmamış olan ve bir ifade aracı olan Türkiye fanzinlerinin üretim biçimlerini incelemek ve şayet varsa bu biçimlerin çeşitli dinamiklerle olan ilişkisinin tesptine varmaktır. Bununla birlikte bu çalışmada, sadece Türkiye fanzinlerinin üretim biçimi araştırmamış, aynı zamanda hem dünyadaki fanzinlerin üretimine giden yoldaki tarihsel ve müzikal gelişmeler incelenmiş hem de Türkiye'de fanzinlerin üretimine giden yoldaki siyasi ve sosyolojik durum belgelemiştir.